فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٣ - بررسىهاى فقهى قابل طرح در تجارت الكترونيك حسين حلبيان
معناى مصدرى بر فعل شرط كردن دلالت دارد و به همين دليل مىتوانيم از آن مشتقاتى به دست آوريم؛ مثل: شارط و مشروط؛ اما معناى جامدى، مثل عبارت: «در بيع صرف قبض شرط است و در نماز، طهارت شرط است»، كه به معناى نفس شرط است.
جمع شرط به معناى حدثى، شروط است و جمع شرط به معناى جامدى، شرايط است. (٧٢)
شرايط شكلى مورد تراضى
طرفين مىتوانند در باره شكل مشخص قرارداد توافق كنند. ماده ٢- ١٣ اصول قراردادهاى بازرگانى(مؤسسه بينالمللى وحدت حقوق خصوصى) در باره توافق بر موضوع خاص يا شكل خاص، چنين مقرر كرده است:
هرگاه در جريان مذاكرات، يكى از طرفين اصرار ورزد كه انعقاد قرارداد منوط به توافق نسبت به موضوعات خاص يا شكل خاص باشد، پيش از حصول توافق نسبت به موضوعات يا شكل مورد نظر، قرارداد منعقد شده، محسوب نمىشود. (٧٣)
شرايط صريح
از نظر تاريخى، مسئله مهمى كه دادگاهها در اين زمينه با آن روبه رو هستند، اين است كه آيا اظهار شفاهى پيش از تشكيل قرارداد، در صورتى كه به نحو صريح در قرارداد كتبى نيامده باشد، شرط صريح محسوب مىشود يا خير. در وهله نخست، اين احتمال رد مىشود؛ زيرا بنا بر قاعده دليل شفاهى:
(٧٢) تقريرات درس قواعد فقهيه مصطفى محقق داماد، نوشته حسين حلبيان.
(٧٣) نورى، محمد على، نخجوانى، رضا، حقوق تجارت الكترونيك، ص ١٢٣.