٩. زيارت ناحيه مقدسه‌
علامه محمدباقر مجلسى (ره) در جلد ١٠١ كتاب بحارالأنوار، دو زيارت ناحيه مقدسه براى امام حسين و يارانش (ع) ذكر كرده كه اوّلى در صفحه ٢٦٩ تا ٢٧٤ و اغلب آن دربردارنده نام شهداى كربلا و به تاريخ سال ٢٥٢ هجرى قمرى است و ديگرى زيارت بلندترى در صفحه ٣١٧ تا ٣٢٥ است كه گاه سخنوران و مداحان، عبارت‌هايى از آن را، مانندِ «والشّمر جالس على صدرك» و يا «لأبكينّ عليك بدل الدّموع دما»، در مجالس روضه‌خوانى و عزادارى مى‌خوانند.
شمارى از حديث‌پژوهان گفته‌اند كه چون تاريخ زيارتنامه اول به سال ٢٥٢ هجرى قمرى است و تولد امام زمان (ع) در سال ٢٥٥ يا ٢٥٦ هجرى قمرى روى داده، اين زيارتنامه از ناحيه مقدسه امام حسن عسكرى (ع) است و نه امام زمان (ع)، «١» ولى زيارت دوم از ناحيه مقدسه امام زمان (ع) است؛ البته شمار ديگرى از حديث‌پژوهان نيز بر اين باورند كه متن هر دو زيارتنامه از ناحيه مقدسه امام معصوم (ع) نيست، بلكه احتمالًا از نوشته‌هاى بزرگانى همچون سيد مرتضى (ره) است. از اين رو، بايد كژى يا راستى اين باور را برپژوهيد و دليل‌هاى آن را خوب ديد. «٢»
١٠. حضور حضرت ليلى‌ در كربلا
بسيارى از حديث‌پژوهان و تاريخ‌نگاران بر اين اعتقادند كه حضرت ليلى‌، مادر حضرت على‌اكبر (ع)، در كربلا اصلًا حضور نداشته و حتى شايد آن زمان، در قيد حيات نيز نبوده است تا چه رسد به اين كه بخواهند آن داستان‌ها و افسانه‌ها را درباره ايشان بتراشند و بگويند و بنويسند. نيز گفتنى است كه نام مادر حضرت على‌اكبر، ليلى‌ بوده و امّ ليلى‌ (مادر ليلى‌) نبوده است. «٣»
فرجامينه‌
از آن چه به قلم آمد به اين نتيجه مى‌رسيم كه هيچ‌گاه تحقيقات خويش را بر منقولات و مسموعات- هر چند از مشهورات يا انسان‌هاى مشهور باشند- استوار نسازيم. در غير اين صورت، با كوچك‌ترين تندبادى از سوى منتقدان علمى و نقادان پژوهشى كه در حال رَصَد كردن تحقيقات و تأليفات هستند، به لرزه درمى‌آييم و هر چه را در اين زمينه بافته‌ايم، رشته رشته مى‌يابيم؛ مگر آن كه خودمان بتوانيم آن گفته‌ها و شنيده‌ها را در منابع‌