همچنان‌كه در چكيده و مقدمه اين يادداشت گفتيم، گريه را از منظرهاى گوناگون مى‌توان نگريست و درباره آن سخن‌ها گفت. آنچه به نظر شگفت مى‌آيد، فوايدى است كه علوم جديد (اعم از روان‌شناسى و بيولوژيك) درباره گريستن گفته‌اند. بنا بر داده‌ها و نتايج تحقيقات دانشمندان، آثار مثبت و آرام‌بخش گريستن به‌قدرى است كه برخى از آنان گريه را تنها درمان پاره‌اى از امراض روحى انسان دانسته‌اند و گاهى در در نسخه‌هاى پزشكى خود، فقط يك كلمه مى‌نويسند: گريه.
اگرچه گريستن و اشك، چنين پيامدهاى مهمى دارد، اما بهانه و موجب آن نيز مهم است. در متون دينى، گريه، به هر بهانه و دليلى، توصيه نشده است؛ بلكه موارد خاصى را نام برده‌اند كه سرآمد آنها گريستن در عزاى اولياى خدا، به‌ويژه حضرت ابى‌عبدالله الحسين (عليه السلام) است.
بنابراين در گريه‌هاى عزادارى هم نبايد از فوايد جنبى گريستن غافل بود و آن را فقط ذخيره‌اى دانست براى آخرت؛ بلكه فوايد و آثار مبارك گريه، آثار فراوان دنيوى نيز دارد و از همين رو هماره بايد چشم را آماده اشك و گريه نگه داشت و درهاى قلب را به روى انقلابات درونى و سرازيزى اشك از چشم باز كرد. چشمى كه نمى‌گريد، حكايت از قلبى‌مى كند كه دچار جمود و قساوت شده است و چنين وضعى، به‌شدت براى سعادت ابدى و آرامش دنيوى انسان مخاطره‌انگيز است. دردهاى انسان، آن‌چنان سطحى و حقير نيست كه بتوان همه آنها را با قرص و دارو و جراحى‌درمان كرد؛ دردهايى نيز گاه در وجود انسان آشيانه مى‌كنند كه تنها راه كنار آمدن با آنها گريه است.
بيراه نيست كه گفته‌اند:
گريه بر هر درد بى‌درمان دواست چشم گريان، چشمه فيض خداست. «١»
اگر در كودكى فقط با زبان گريه، با ديگران ارتباط برقرار كرده‌ايم، در آستان جانان نيز بايد مانند كودك بى‌زبانى بود كه فقط زبان گريه را مى‌داند و دهان جز به گريستن نمى‌گشايد.
بر اين‌همه بايد افزود فوايدى كه گريستن در مصائب اوليا دارد. در ماجراى عاشورا، همچنان‌كه نبايد به گريستن قناعت كرد، بسندگى به حماسه‌سرايى نيز خطا است. حماسه، كاركرد و هنر عواطف را ندارد، و گريه نيز نيايد جاى را بر شكوهمندى قيام تنگ كند. اين دو، دو روى يك سكه زرين‌اند و انكار هريك، انكار هر دو است.
اين سنت انسانى و دينى، در زمان حيات رسول الله چنان مرسوم و رايج بود كه كسى در جواز و استحباب آن شك نمى كرد؛ چنان كه نوشته‌اند پس از ارتحال پيامبر (ص) مردم مى آمدند و بر سر قبر آن بزرگوار سخت مى‌گريستند و كسى از ياران و پيروان آن حضرت، مردم را نهى نمى كرد.