حُر بن يزيد رياحى تكبيرة الاحرام خون بست و آخرين حجاب را نيز دريد و آزاد از بندگى غير، حُرّ وارد نماز عشق شد و اين نماز، دائم است و آن كه در آن وارد شود هرگز از آن فارغ نخواهد شد:
«الذين هم على صلاتهم دائمون ...» و خود جان خويش را گرفت. حُر آن كسى است كه حق، اذن جان گرفتن را به خود او مى‌سپارد و اين اكرم الموت است: قتل در راه خدا. و مگر آزاده كرامتمند را جز اين نيز مرگى سزاوار است؟ احرار از مرگ در بستر به خدا پناه مى‌برند. قدم صدق هرگز به صراط نمى‌لرزد؛ حُر صادق بود و از آغاز نيز جز در طريق صدق نرفته بود ... احرار را چه بسا كه مگر ليل و نهار به دارالاماره كوفه بكشاند، اما غربال ابتلائات هيچ كس را رها نمى‌كند و اهل صدق را، طوعاً يا كرهاً، از اهل كذب تمييز مى‌دهد ... مكّارى چون ضحاك بن عبداللَّه نيز نمى‌تواند از چشم ابتلاى دهر پنهان شود ... و فاش بايد گفت، اين محضر عظيم حق جايى براى پنهان شدن ندارد.
ضحاك بن عبداللَّه خود گفته است: «چون ديدم كه اصحاب حسين همه كشته افتاده‌اند و جز «سويد بن عمرو بن ابى المطاع خثعمى» و «بشير بن عمرو حضرمى» ديگر كسى نمانده است، به او گفتم: يابن رسول اللَّه، مى‌دانى آن عهدى را كه بين من و توست، من شرط كرده بودم كه در ركاب تو تا آنگاه بمانم كه جنگجويى با تو هست. اكنون كه ديگر كسى نمانده است، آيا مرا حلال مى‌دارى كه از تو انصراف كنم؟ حسين اذن داد كه بروم ... اسبى را كه از پيش در يكى از خيمه‌ها پنهان داشته بودم سوار شدم و به دامنِ دشت كه پر از دشمن بود زدم و گريختم ....»
ضحاك بن عبداللَّه از صبح تا غروب عاشورا، همراه اصحاب عاشورايى امام عشق بود، اما جانش، حتى نفسى به ملكوتى كه آن احرار را بار دادند راه نيافت، چرا كه بين خود و حسين شرطى نهاده بود.
«عبادت مشروط» كرم ابريشمى است كه در پيله خفه مى‌شود و بال‌هاى رستاخيزى اش هرگز نخواهد رست. اين شرطى بود بين او و حسين ... و اگر چه ديگرى را جز خداى از آن آگاهى نبود، اما زنهار كه لوح تقدير ما بر قلم اختيار مى‌رود!