خداى تعالى بر فراز همه بندگان خود است. متعالى است عظمت او و مستولى است قوت او و سخت است نيروى او. هستى او از خود اوست و هر چه را خود آفريده است جمالش در عين جلالت است. هر چيز را به نيكوترين وجه بيافريده، دست قدرتش گشاده است و رحمتش همه جا رسيده و فرمانش آشكار و نورش درخشان و نعمتش بهره همگان است و نور حكمتش تابان است. كتابش پيروزمند است و حجتش و دينش از هر آلودگى پالوده است و سخنش حق است و نيكهايش به سوى همگان پيش مى‌تازد. و ترازوهايش عادلانه است و رسولانش به رهنمايى مردم رسيده‌اند و نگهبانانش حاضرند.

سپس خداى تعالى بدى را گناه قرار داد و گناه را فتنه و فتنه را زشتى و نيكى را پوزش قرار داده و پوزش را توبه و توبه را پاكيزگى. پس هر كه توبه كرد هدايت يافت و هر كه به فتنه افتاد تا به درگاه خداوندى توبه نكرده و به گناه خويش اعتراف نكرده و به نيكى خستو نشده در گمراهى است.

پس خدا را خدا را! چه گسترده است توبه و رحمت و بشارتهاى او و چه وحشتناك است خشم او و جهنم او و عزت و قدرت و سلطه عظيم او. هر كه به فرمانبردارى او ظفر يافت كرامتش را به خود جلب كرد و هر كه در معصيتش به خوارى افتاد وبال خشم او چشيد.

خانه آخرت آنجاست. اهل آخرت از آخرت بسى مى‌ترسند. در آنجا نوميدى است و اهل آن را هيچ اختيارى نيست. از خداى تعالى آن دارنده سلطه عظيم و جمال كريم و حلم بى‌نهايت مى‌خواهيم كه ما را پاداش نيك عنايت دارد و پاداش نيك كه پاداش پرهيزگاران است.

كميل [٩٠] بن زياد گويد: امير المؤمنين، دست مرا بگرفت كه به گورستان برويم. چون به صحرا رسيديم آهى بلند بر كشيد و گفت:

اى كميل اين دلها همانند ظرفهايى است؛ بهترينشان آنهايى هستند كه سخنان حكيمانه را بهتر در خود نگه مى‌دارند. اينك آنچه تو را مى‌گويم به دل بسپار.

مردم سه گونه‌اند: دانشمندى خدايى و دانش‌پژوهى كه قدم در راه رهايى خويش دارد و فرومايه مردمى كه از پى هر آواز مى‌روند و به وزش هر باد به چپ و راست مى‌گرايند و از فروغ دانش روشنى نمى‌جويند و به هيچ ستونى استوار پناه نمى‌گيرند.

اى كميل، علم بهتر از مال است. زيرا علم نگهبان توست و حال آنكه تو بايد مال را نگهبانى كنى، چون علم را انفاق كنى (يعنى به ديگرانش بياموزى) افزون گردد ولى مال را هزينه كردن بكاهد.

اى كميل دوست داشتن دانش آيينى است كه بايد بدان اعتراف كرد كه در زندگى فرمانبردارى از پروردگار را سبب شود و پس از مرگ سبب نام نيك گردد و چون مال از دست رود سود آن نيز از دست برود. علم فرمانرواست و مال فرمانبردار.