حالى كه شمار شما بسيار است و نيرو و توانتان افزون. شما را چه مى‌شود؟ از كجا مى‌آييد؟ به كجا مى‌رويد؟ چه كسى شما را جادو كرده است؟ اگر عزم نبرد جزم كنيد و دست اتحاد به هم دهيد كس قصد شما نتواند كرد. بدانيد كه آن قوم- يعنى دشمنانتان- گرد آمدند و متحد شدند و همه نيكخواه يكديگرند و شما سستى ورزيديد و اختلاف كرديد و پراكنده شديد و مى‌دانم كه اگر بدين وضع ادامه دهيد هرگز در زمره سعيدان نخواهيد بود. پس آنان كه به خواب غفلت در شده‌اند بيدار شوند و بر آن سخن حق كه مى‌گويند متحد شوند و براى نبرد با دشمن از هر علاقه مجرد گردند. اكنون آنچه روى نهفته بود آشكار شده و براى آنان كه چشمان بينا دارند صبح روشن گرديده. شما با آزادشدگان [٢١٨] و فرزندان آزادشدگان و سفلگان مى‌جنگيد، با قومى مى‌ستيزيد كه از روى اكراه اسلام آوردند. و در آغاز اسلام همواره با رسول اللّه (ص) در جنگ بودند، دشمنان خدا و سنت و قرآن و بدعتگذاران و نو پديدآوران در دين، كسانى كه همواره بايد از عواقب تبهكاريشان بيمناك بود. كسانى كه براى اسلام و مسلمانان چهره‌هايى ترسناك بوده‌اند، جماعت رشوه‌خواران و دنياپرستان. به من خبر داده‌اند كه ابن نابغه (عمرو عاص) با معاويه بيعت نكرد تا چيزى نگرفت. و شرط كرد، در صورتى بيعت خواهد كرد كه چيزى بيش از آنچه اكنون در قلمرو اوست به او دهد. آرى. تهى باد دست چنين فروشنده‌اى كه دينش را به دنيا مى‌فروشد و به خوارى افتد چنين خريدارى كه كارش نصرت دادن فاسقان است و اموال مسلمانان را به تباهى مى‌كشد. در ميان ايشان كسانى هستند كه شراب خورده‌اند و حد اسلام بر آنها جارى شده و به فساد در دين و كردار ناپسند شهره‌اند و در ميان ايشان هستند كسانى كه اسلام نياوردند تا اندك مالى به آنان داده شد.

آرى، اينان هستند پيشوايان اين قوم و آن گروه ديگر كه از عيبهايشان ياد نكردم همانند اينان هستند بلكه از اينان بدتر. اين گروه كه ياد كردم اگر بر شما فرمانروايى يابند تباهى و تكبر و فجور و خودكامگى و زورگويى و فساد كردن در زمين را در ميان شما رواج خواهند داد و از پى هوا و هوس خود خواهند رفت و به ناحق حكم خواهند داد و هرآينه شما با همه اينكه مرا يارى نكرده‌ايد و فروگذاشته‌ايد بازهم از آنها بهتريد و راه‌يافته‌تر به حقيقت. در ميان شما عالمانند و فقيهان و نجبا و حكما و حاملان قرآن و شب‌زنده‌داران به عبادت و رونق بخشندگان مسجدها به تلاوت قرآن. آيا به خشم نمى‌آييد و بر سر آن نيستيد كه نگذاريد مشتى سفيهان و اشرار و اراذل بر شما حكومت كنند؟

سخن مرا بشنويد- خدايتان هدايت كند- وقتى كه سخنى مى‌گويم. و چون شما را به چيزى فرمان مى‌دهم اطاعت كنيد. به خدا قسم اگر از من فرمان بريد فريب نمى‌خوريد و اگر مرا عصيان كنيد روى رهايى نخواهيد ديد. ساز نبرد كنيد و سلاحهاى نبرد آماده سازيد و به كارزار شتابيد كه آتش آن را شعله‌ور مى‌بينم و لهيب آن را آشكار. و فاسقان تبهكار مهيا شده‌اند كه بندگان خدا را شكنجه كنند و نور خدا را خاموش گردانند.