ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢٢ - در جمله يا يحيى خذ الكتاب بقوة مقصود از اخذ كتاب به قوت، علم و عمل به آن است
شخصى كه در آن متوجه خدا گشته در حقيقت به جنگ شيطان رفته است، و بر سر نمازش با شيطان محاربه دارد، و در اصل به معناى مجلس اشراف بوده كه همواره آجودانها از ايشان حمايت و دفاع مىكنند. و كلمه اوحى از ايحاء است كه به معناى القاء به نفس است به طور پنهانى و به سرعت، و اصل آن از قول عرب گرفته شده كه وقتى مىخواهند به كسى بگويند بدو، بدو مىگويند الوحى الوحى [١] و معناى آيه روشن است.
[در جمله:(يا يَحْيى خُذِ الْكِتابَ بِقُوَّةٍ) مقصود از اخذ كتاب به قوت، علم و عمل به آن است]
( يا يَحْيى خُذِ الْكِتابَ بِقُوَّةٍ .)
مساله اخذ كتاب به قوة، و امر به آن، در قرآن كريم مكرر آمده، مانند آيه:(فَخُذْها بِقُوَّةٍ وَ أْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوا بِأَحْسَنِها)[٢] آيه(خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ وَ اذْكُرُوا ما فِيهِ)[٣] و آيه:(خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ وَ اسْمَعُوا)[٤] و همچنين آياتى ديگر. و آنچه از سياق به ذهن تبادر دارد اين است كه مراد از اخذ كتاب به قوة تحقق دادن معارف آن و عمل به دستورات و احكام آن است با عنايت و اهتمام.
در جمله مورد بحث به منظور اختصار، حذف و ايجاز به كار رفته و تقدير آن چنين است: فلما وهبنا له يحيى قلنا له يا يحيى خذ الكتاب بقوة فى جانبى العلم و العمل يعنى:
بعد از آنكه يحيى را به او داديم به وى گفتيم: اى يحيى كتاب را در دو ناحيه علم و عمل محكم بگير، و با همين است كه اين احتمال تاييد مىشود كه مراد از كتاب، تورات باشد و يا تورات و ساير كتب انبياء باشد، براى اينكه كتابى كه در آن روز مشتمل بر شريعت بوده همان تورات بوده است.
( وَ آتَيْناهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا وَ حَناناً مِنْ لَدُنَّا وَ زَكاةً .)
حكم در اين آيه به فهم و عقل و نيز به حكمت و به معرفت آداب خدمت و همچنين به فراست صادق و نيز به نبوت تفسير شده، و ليكن از مثل آيه شريفه:(وَ لَقَدْ آتَيْنا بَنِي إِسْرائِيلَ الْكِتابَ وَ الْحُكْمَ وَ النُّبُوَّةَ)[٥] و نيز آيه(أُولئِكَ الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ وَ الْحُكْمَ وَ النُّبُوَّةَ)[٦] و غير اين دو از آياتى كه كلمه حكم در آنها آمده استفاده مىشود كه حكم غير از
[١] مجمع البيان، ج ٦، ص ٤٠٤ و ٤٠٥.
[٢] سوره اعراف، آيه ١٤٥.
[٣] سوره بقره، آيه ٦٣.
[٤] سوره بقره، آيه ٩٣.
[٥] به تحقيق ما به بنى اسرائيل كتاب و حكم و نبوت داديم. سوره جاثيه، آيه ١٦.
[٦] ايشان همانهايند كه ما كتاب و حكم و نبوتشان داديم. سوره انعام، آيه ٨٩.