ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٥٣٥ - رواياتى ديگر در ذيل آيات راجع به مناسك حج و وجه تسميه خانه كعبه به بيت العتيق
فرمود: خانه كعبه از اين جهت بيت عتيق ناميده شده كه از غرق شدن آزاد گرديده[١].
و در الدر المنثور است كه بخارى در تاريخ خود و ترمذى- وى حديث را حسن دانسته- و ابن جرير و طبرانى و حاكم- وى آن را صحيح دانسته- و ابن مردويه و بيهقى- در كتاب دلائل- از عبد اللَّه بن زبير روايت كردهاند كه گفت: رسول خدا ٦ فرمود:
اگر خدا خانه كعبه را بيت العتيق ناميده بدين جهت است كه خداوند آن را از شر جبابره دنيا آزاد كرده، و تا كنون هيچ جبارى بر آن غلبه نكرده است[٢].
مؤلف: تاريخ به هيچ وجه اين روايت را تصديق نمىكند براى اينكه يكى از جبابره كه اين خانه را خراب كرد خود همين عبد اللَّه زبير و ديگرى حصين بن نمير به دستور يزيد و يكى ديگر حجاج بن يوسف به امر عبد الملك مروان و يكى قوم قرامطه بودند. و ممكن است مراد آن حضرت تاريخ گذشته اين خانه باشد. و اما روايت سابق بر اين روايت كه ثابت نشده است.
باز در همان كتاب آمده كه سفيان بن عيينه و طبرانى و حاكم- وى حديث را صحيح دانسته- و بيهقى- در كتاب سنن خود- از ابن عباس روايت كردهاند كه گفت: حجر اسماعيل جزء خانه است براى اينكه رسول خدا ٦ از پشت ديوار حجر طواف مىكرد. و حجر را داخل طواف مىساخت، خداى تعالى هم فرموده:(وَ لْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ)[٣].
مؤلف: در اين معنا روايات ديگرى از ائمه اهل بيت (ع) آمده.
باز در همان كتاب است كه ابن ابى شيبه و حاكم- وى حديث را صحيح دانسته- از جبير بن مطعم روايت كردهاند كه گفت رسول خدا ٦ فرمود: اى بنى عبد مناف! زنهار كه احدى را از طواف اين خانه و نماز در آن ممانعت مكنيد، هر وقت كه باشد چه شب و چه روز[٤].
و در مجمع البيان در ذيل جمله(فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثانِ) گفته: اصحاب ما اماميه روايت كردهاند كه بازى شطرنج و نرد و ساير انواع قمار، از اين رجس است. و در ذيل(وَ اجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ) گفته: اصحاب ما روايت كردهاند كه غنا و ساير سخنان لهو از مصاديق
[١] تفسير قمى، ج ١، ص ٣٢٨.
[٢] ( ٢، ٣) الدر المنثور، ج ٤، ص ٣٥٧.
[٣] ( ٢، ٣) الدر المنثور، ج ٤، ص ٣٥٧.
[٤] الدر المنثور، ج ٤، ص ٣٥٨.