برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤١ - فضيلت تلاوت سوره

و از همه مهمتر معماى «حيات» كه اسرار آن همچنان ناشناخته مانده، و ساختمان روح و عقل انسان است كه عقول همه انسانها از درك آن عاجز است.

و لذا پيغمبر گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و اله فرمود: «كسى كه خويش را بشناسد خداى خويش را شناخته است».

(آيه ٢٢)- در اين آيه به سومين بخش از نشانه‌هاى عظمت پروردگار و قدرت او بر معاد اشاره كرده، مى‌فرمايد: «و روزى شما در آسمان است، و آنچه به شما وعده داده مى‌شود» (وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ).

مفهوم «رزق» هم باران را شامل مى‌شود، هم نور آفتاب را كه از آسمان به سوى ما مى‌آيد و نقش آن در حيات و زندگى فوق العاده حساس است، و همچنين هوا را كه مايه حيات همه موجودات زنده است.

چيزى كه مانع بصيرت آدمى مى‌شود، همان حرص براى روزى است؛ خداوند در اين آيه به انسان اطمينان مى‌دهد كه روزى او تضمين شده است، تا بتواند با خيال راحت به شگفتيهاى جهان هستى بنگرد.

به هر حال سه آيه فوق ترتيب لطيفى دارد: آيه نخست از عوامل وجود انسان در كره زمين سخن مى‌گويد، و آيه دوم از خود وجود انسان، و آيه سوم از عوامل دوام و بقاء او.

(آيه ٢٣)- لذا براى تأكيد مطلب در اين آيه سوگند ياد كرده، مى‌گويد:

«سوگند به پروردگار آسمان و زمين كه اين مطلب حق است، همان گونه كه شما سخن مى‌گوئيد» (فَوَ رَبِّ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِثْلَ ما أَنَّكُمْ تَنْطِقُونَ).

كار به جائى رسيده است كه خداوند با آن عظمت و قدرتش براى اطمينان دادن به بندگان شكاك و دير باور و ضعيف النفس و حريص سوگند ياد مى‌كند كه آنچه به شما در زمينه رزق و روزى و وعده‌هاى ثواب و عقاب قيامت وعده داده شده همه حق است، و هيچ شك و ترديدى در آن نيست.

(آيه ٢٤)- ميهمانان ابراهيم (ع): از اين به بعد گوشه‌هائى از سرگذشت انبيا و اقوام پيشين براى تأكيد و تأييد مطالب گذشته مطرح مى‌شود، و نخستين فراز آن‌