برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٨ - فضيلت تلاوت سوره
دوزخ رهايى بخشند، مگر بارها نگفتيد كه ما اينها را به خاطر آن پرستش مىكنيم كه شفيعان ما باشند؟ پس كجا رفت شفاعتشان؟! ولى آنها با سر افكندگى و سرشكستگى در پاسخ «مىگويند: همه از نظر ما پنهان و گم شدند» (قالُوا ضَلُّوا عَنَّا).
سپس آنها مىبينند كه اصل اعتراف به عبوديت بتها داغ ننگى بر پيشانيشان است، لذا در مقام انكار بر مىآيند و مىگويند: «ما اصلا قبل از اين چيزى پرستش نمىكرديم»! (بَلْ لَمْ نَكُنْ نَدْعُوا مِنْ قَبْلُ شَيْئاً).
اينها اوهام و خيالاتى بيش نبودند كه ما آنها را واقعيتهايى مىپنداشتيم، اما امروز براى ما روشن شده كه آنها اسمهايى بىمسمى و الفاظى بىمعنى و مفهومند كه پرستش آنها جز ضلالت و گمراهى و بيهودگى هيچ نبود، بنابر اين آنها يك واقعيت غير قابل انكار را بازگو مىكنند.
در پايان آيه مىفرمايد: «اين گونه خداوند كافران را گمراه مىسازد» (كَذلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ الْكافِرِينَ).
كفر و لجاجت آنها پرده و حجابى بر قلب و فكر آنها مىشود، لذا راه مستقيم حق را گذارده، در بيراهه گام مىنهند و در قيامت نيز از راه بهشت محروم شده به بيراهه دوزخ كشيده مىشوند، آرى اين چنين خداوند كافران را گمراه مىسازد.
(آيه ٧٥)- اين آيه به علت گرفتاريهاى اين گروه در اين همه بلا و مصيبت و عذاب اشاره كرده، مىگويد: «اين عذابها به خاطر آن است كه به ناحق در زمين شادى مىكرديد و از روى غرور و مستى (شهوات) به خوشحالى مىپرداختيد»! (ذلِكُمْ بِما كُنْتُمْ تَفْرَحُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَ بِما كُنْتُمْ تَمْرَحُونَ).
از مخالفت با پيامبران و كشتن مؤمنان و در فشار گذاردن محرومان و مستضعفان لذت مىبرديد، اكنون بايد كفاره آن همه شادى بىجا و غرور و غفلت و مستى شهوت را در ميان اين غل و زنجيرها، و در لابلاى شعلههاى آتش بدهيد.
(آيه ٧٦)- اين جاست كه به آنها خطاب مىشود كه: «وارد شويد از درهاى جهنم، و جاودانه در آن بمانيد» (ادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها).