برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٠ - فضيلت تلاوت سوره

بعد به مراحل ديگر حيات اين گياه پرداخته، مى‌گويد: «بعد آن گياه خشك مى‌شود به گونه‌اى كه آن را زرد و بى‌روح مى‌بينى»! (ثُمَّ يَهِيجُ فَتَراهُ مُصْفَرًّا).

تند باد از هر سو مى‌وزد، و آن را كه سست شده است از جا مى‌كند «سپس آن را درهم شكسته و خرد مى‌كند» (ثُمَّ يَجْعَلُهُ حُطاماً).

«در اين مثال تذكرى است براى خردمندان» از ناپايدارى دنيا (إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى‌ لِأُولِي الْأَلْبابِ).

تذكرى است از نظام حسابشده و با عظمت عالم هستى و ربوبيت پروردگار در اين صحنه عظيم، و نيز تذكرى است از پايان زندگى و خاموش شدن شعله‌هاى حيات، و سپس مسأله رستاخيز، و تجديد حيات مردگان.

(آيه ٢٢)- به دنبال اين درس بزرگ توحيد و معاد به مقايسه‌اى در ميان مؤمن و كافر پرداخته تا اين حقيقت را روشن سازد كه قرآن و وحى آسمانى نيز همچون دانه‌هاى باران است كه بر سرزمين دلها نازل مى‌شود، همان گونه كه تنها زمينهاى آماده از قطرات حياتبخش باران منتفع مى‌شود تنها دلهائى از آيات الهى بهره مى‌گيرد كه در سايه لطف او و خودسازى آمادگى و گسترش پيدا كرده است.

مى‌فرمايد: «آيا كسى كه خدا سينه‌اش را براى اسلام گشاده است و بر فراز مركبى از نور الهى قرار گرفته» همچون كوردلان گمراه است؟! (أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى‌ نُورٍ مِنْ رَبِّهِ).

سپس مى‌افزايد: «واى بر آنها كه قلبهائى سخت در برابر ذكر خدا دارند» (فَوَيْلٌ لِلْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ).

نه مواعظ سودمند در آن مؤثر است، نه انذار و بشارت، نه آيات تكاندهنده قرآن آن را به حركت در مى‌آورد.

آرى «آنها در گمراهى آشكارى هستند» (أُولئِكَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ).

به دلهائى كه در برابر نور حق و هدايت انعطافى از خود نشان نمى‌دهد، و نرم و تسليم نمى‌گردد، و نور هدايت در آن نفوذ نمى‌كند «قلبهاى قاسيه» يا قساوتمند گفته مى‌شود، و در فارسى از قساوت به سنگدلى تعبير مى‌كنيم.