برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٥ - ذبيح اللّه كيست؟

در خور سلام و درود خداوند بزرگ!

ذبيح اللّه كيست؟

آنچه با ظواهر آيات مختلف قرآن هماهنگ است اين است كه ذبيح «اسماعيل» بوده است.

روايات بسيارى نيز در منابع اسلامى آمده است كه نشان مى‌دهد ذبيح «اسماعيل» بوده است نه اسحاق.

(آيه ١١١)- ابراهيم بنده مؤمن خدا: اين آيه و دو آيه بعد آخرين آياتى است كه ماجراى ابراهيم و فرزندانش را در اينجا تعقيب و تكميل مى‌كند.

نخست مى‌گويد: «او از بندگان با ايمان ماست» (إِنَّهُ مِنْ عِبادِنَا الْمُؤْمِنِينَ).

در حقيقت اين جمله دليلى است بر آنچه گذشت و اين واقعيت را بيان مى‌كند كه اگر ابراهيم همه هستى و وجود خويش و حتى فرزند عزيزش را يك جا در طبق اخلاص گذارد و فداى راه معبود خويش كرد به خاطر ايمان عميق و قويش بود.

(آيه ١١٢)- سپس به يكى ديگر از مواهب خدا به ابراهيم سخن مى‌گويد:

مى‌فرمايد: «ما او را به اسحاق- پيامبرى از شايستگان- بشارت داديم» (وَ بَشَّرْناهُ بِإِسْحاقَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ).

(آيه ١١٣)- و در اين آيه، سخن از بركتى در ميان است كه خدا به ابراهيم و فرزندش اسحاق ارزانى داشت، مى‌فرمايد: «ما به او و اسحاق بركت داديم» (وَ بارَكْنا عَلَيْهِ وَ عَلى‌ إِسْحاقَ).

بركت در همه چيز، در عمر و زندگى، در نسلهاى آينده، در تاريخ و مكتب و در همه چيز.

اما براى اين كه توهّم نشود كه اين بركت در خاندان ابراهيم جنبه نسب و قبيله‌اى دارد بلكه در ارتباط با مذهب و مكتب و ايمان است، در آخر آيه مى‌افزايد: «و از دودمان آن دو، افرادى بودند نيكوكار و افرادى (كه به خاطر عدم ايمان) آشكارا به خود ستم كردند» (وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِما مُحْسِنٌ وَ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ مُبِينٌ).

و به اين ترتيب آيه فوق به گروهى از يهود و نصارى كه افتخار مى‌كردند ما از