برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٥ - فضيلت تلاوت سوره

و تورم است، آن هم خوردن به مقدار زياد، عذابى است دردناك.

(آيه ٦٧)- بديهى است خوردن از اين غذاى ناگوار و تلخ تشنگى‌آور است، «سپس روى آن آب داغ متعفنى مى‌نوشند» (ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْها لَشَوْباً مِنْ حَمِيمٍ).

(آيه ٦٨)- آن غذاى دوزخيان، و اين هم نوشابه آنان، اما بعد از اين پذيرائى به كجا مى‌روند، قرآن مى‌گويد: «سپس بازگشت آنها به سوى جهنم است»! (ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى الْجَحِيمِ).

(آيه ٦٩)- در اين آيه قرآن دليل اصلى گرفتارى دوزخيان را در چنگال اين مجازاتهاى دردناك در دو جمله كوتاه و پر معنى بيان مى‌كند، مى‌گويد: «چرا كه آنها پدران خود را گمراه يافتند» (إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آباءَهُمْ ضالِّينَ).

(آيه ٧٠)- اما «با اين حال بسرعت به دنبال آنان كشانده مى‌شوند» (فَهُمْ عَلى‌ آثارِهِمْ يُهْرَعُونَ).

اشاره به اين كه چنان دل و دين بر تقليد نياكان باخته‌اند كه گوئى آنها را بسرعت و بى‌اختيار به دنبالشان مى‌دوانند و اين اشاره به نهايت تعصب و شيفتگى آنها به خرافات نياكان است.

(آيه ٧١)- اقوام گمراه پيشين: از آنجا كه مسائل گذشته در رابطه با مجرمان و ظالمان اختصاص به مقطع خاصى از زمان و مكان ندارد قرآن به تعميم و گسترش آن مى‌پردازد، و ضمن چند آيه كوتاه و فشرده زمينه را براى شرح احوال بسيارى از امتهاى پيشين- كه اطلاع بر احوالشان سند گويائى براى مباحث گذشته است- فراهم مى‌سازد.

نخست مى‌فرمايد: «قبل از آنها بيشتر پيشينيان گمراه شدند» (وَ لَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ).

(آيه ٧٢)- سپس اضافه مى‌كند: گمراهى آنها به خاطر نداشتن رهبر و راهنما نبود، «ما در ميان آنها انذار كنندگانى فرستاديم» (وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا فِيهِمْ مُنْذِرِينَ).

پيامبرانى كه آنها را از شرك و كفر و ظلم و بيدادگرى و تقليد كوركورانه از ديگران بيم مى‌دادند، و آنها را به مسؤوليتهايشان آشنا مى‌ساختند.