برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٧ - هدايت و ضلالت از سوى خداست!

بعد مى‌افزايد: اين سرنوشت منحصر به آنها نبود «و ظالمان اين گروه [اهل مكّه‌] نيز به زودى گرفتار بديهاى اعمالى كه انجام داده‌اند خواهند شد، و هرگز نمى‌توانند از چنگال عذاب الهى بگريزند» (وَ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْ هؤُلاءِ سَيُصِيبُهُمْ سَيِّئاتُ ما كَسَبُوا وَ ما هُمْ بِمُعْجِزِينَ).

بلكه از آنها نيز فراتر مى‌رود و همه ستمگران مغرور و بى‌خبر از خدا را در تمام اعصار و قرون شامل مى‌شود.

(آيه ٥٢)- قرآن در پاسخ اين سخن كه مى‌گفتند: نعمتهاى ما مولود آگاهى و توانائى خود ماست به آنها گوشزد كرد كه سرى به تاريخ گذشتگان بزنيد و ببينيد همين سخن را ديگران گفتند و به چه مصائب و عذابهائى گرفتار شدند- اين يك جواب تاريخى است.

سپس در اين آيه به يك جواب عقلى پرداخته، مى‌گويد: «آيا آنها ندانستند كه خداوند روزى را براى هركس بخواهد گسترده يا تنگ مى‌سازد»؟! (أَ وَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ).

چه بسيارند افراد شايسته‌اى كه در زندگى محروم و منزوى هستند، و چه بسيار افراد ضعيف و ناتوانى كه از هر نظر متنعمند، اگر پيروزيهاى مادى همگى در سايه تلاش و كوشش خود افراد و لياقتهاى آنها به دست مى‌آمد نباشيد شاهد چنين صحنه‌هائى باشيم.

لذا در پايان آيه مى‌افزايد: «در اين، آيات و نشانه‌هايى است براى گروهى كه ايمان مى‌آورند» (إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ).

نشانه‌هائى براى ذات پاك خدا همان گونه كه امير مؤمنان على عليه السّلام فرمود:

«عرفت اللّه بفسخ العزائم و حلّ العقود و نقض الهمم؛ من خدا را بوسيله بر هم خوردن تصميمها، گشوده شدن گره‌ها و درهم شكستن اراده‌ها شناختم».

اينها نشانه‌هايى است از ضعف و ناتوانى انسان تا خود را گم نكند و گرفتار غرور و خودبينى نگردد.

(آيه ٥٣)- خداوند همه گناهان را مى‌آمرزد: به دنبال تهديدهاى مكررى كه‌