برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢ - فضيلت تلاوت سوره

انسان از آن تغذيه مى‌كند، و يا نطفه او از آن منعقد مى‌شود همه سر انجام به موادى كه در خاكها نهفته است منتهى مى‌شود.

سپس وارد چهارمين و پنجمين مرحله حيات انسان شده، موضوع «باردارى مادران» و «وضع حمل» آنها را پيش كشيده، مى‌گويد: «هيچ جنس ماده‌اى باردار نمى‌شود و وضع حمل نمى‌كند مگر به علم پروردگار» (وَ ما تَحْمِلُ مِنْ أُنْثى‌ وَ لا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِهِ).

خاك بى‌جان و مرده كجا و انسان زنده عاقل و هوشيار و پرابتكار كجا؟! نطفه بى‌ارزش كه از چند قطره آب متعفن تشكيل شده كجا و انسانى رشيد و زيبا و مجهز به حواس مختلف و دستگاههاى گوناگون كجا؟! بعد به مرحله «ششم» و «هفتم» اين برنامه شگرف در حلقه ديگر پرداخته و به مراحل مختلف عمر و فزونى و كاستى آن بر اثر عوامل مختلف اشاره كرده، مى‌گويد:

«و هيچ انسانى عمر طولانى نمى‌كند، يا از عمرش كاسته نمى‌شود مگر اين كه در كتاب (علم خداوند) ثبت است» و از قوانين و برنامه‌هايى تبعيت مى‌كند كه حاكم بر آنها علم و قدرت اوست‌ (وَ ما يُعَمَّرُ مِنْ مُعَمَّرٍ وَ لا يُنْقَصُ مِنْ عُمُرِهِ إِلَّا فِي كِتابٍ).

و سر انجام آيه را با اين جمله پايان مى‌دهد: «همه اينها بر خداوند آسان است» (إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ).

آفرينش اين موجود عجيب و همچنين مسائل مربوط به جنسيت، و زوجيت، و باردارى، و وضع حمل، و افزايش و كاستى عمر، چه از نظر قدرت، و چه از نظر علم و محاسبه همه براى او سهل و ساده است، و اينها گوشه‌اى از آيات انفسى هستند كه از يك سو ما را به مبدأ عالم هستى مربوط و آشنا مى‌كنند و از سوى ديگر دلائل زنده‌اى بر مسأله امكان معاد محسوب مى‌شوند.

يك سلسله عوامل طبيعى در افزايش يا كوتاهى عمر دخالت دارند كه بسيارى از آنها براى بشر تا كنون شناخته شده است، همانند تغذيه صحيح، كار و حركت مداوم، دورى از هيجانات مداوم، و داشتن ايمان قوى كه بتواند انسان را در ناملايمات زندگى آرامش و قدرت بخشد.