برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥ - فضيلت تلاوت سوره

شوره‌گز و اندكى از درخت سدر مبدل ساختيم» (وَ بَدَّلْناهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَواتَيْ أُكُلٍ خَمْطٍ وَ أَثْلٍ وَ شَيْ‌ءٍ مِنْ سِدْرٍ قَلِيلٍ).

تو خود حديث مفصل بخوان از اين مجمل، كه چه بر سر آنها و سرزمين آبادشان آمد!

(آيه ١٧)- در اين آيه به عنوان يك نتيجه‌گيرى با صراحت مى‌گويد: «اين كيفر را به خاطر كفرانشان به آنها داديم» (ذلِكَ جَزَيْناهُمْ بِما كَفَرُوا).

اما براى اين كه تصور نشود اين سرنوشت مخصوص به اين گروه بود، بلكه عموميت آن نسبت به همه كسانى كه داراى اعمال مشابهى هستند مسلم است چنين مى‌افزايد: «و آيا جز كفران كننده را كيفر مى‌دهيم»؟ (وَ هَلْ نُجازِي إِلَّا الْكَفُورَ).

(آيه ١٨)- چنان آنها را متلاشى كرديم كه ضرب المثل شدند! در اين آيه شرح و تفصيل بيشترى پيرامون قوم سبأ مى‌دهد، به گونه‌اى كه براى هر شنونده درسى است بسيار مهم و آموزنده.

مى‌فرمايد: سرزمين آنها را تا آن حد آباد كرديم كه نه تنها شهرهايشان را غرق نعمت ساختيم بلكه «ميان آنها و سرزمينهايى را كه بركت به آن داده بوديم شهرها و آباديهايى آشكار قرار داديم» (وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ الْقُرَى الَّتِي بارَكْنا فِيها قُرىً ظاهِرَةً).

در حقيقت در ميان آنها و سرزمين مبارك آباديهاى متصل و زنجيره‌اى وجود داشت، و فاصله اين آباديها به اندازه‌اى كم بود كه از هر يك ديگرى را مى‌ديدند.

- و اين است معنى «قرى ظاهرة»؛ آباديهاى آشكار.

منظور از «سرزمينهاى مبارك» «صنعاء» يا «مأرب» مى‌باشد كه هر دو در منطقه يمن واقع شده است.

ولى از آنجا كه تنها عمران كافى نيست، و شرط مهم و اساسى آن «امنيت» است اضافه مى‌كند: «ما در ميان اين آباديها فاصله‌هاى مناسب و نزديك مقرّر كرديم» (وَ قَدَّرْنا فِيهَا السَّيْرَ).