(آيه ١٦)- در اينجا ترسيمى از وضع منافقان در برخوردشان با وحى الهى و آيات و سخنان پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و مسأله جنگ و مبارزه با دشمنان اسلام كرده، مى‌گويد:

«گروهى از آنان (نزد تو مى‌آيند) به سخنانت گوش فرا مى‌دهند، اما هنگامى كه از نزد تو خارج مى‌شوند به كسانى كه (خداوند به آنها) علم و دانش بخشيده (از روى استهزاء) مى‌گويند: (اين مرد) الآن چه گفت»؟! (وَ مِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ حَتَّى إِذا خَرَجُوا مِنْ عِنْدِكَ قالُوا لِلَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ ما ذا قالَ آنِفاً).

تعبير آنها در مورد شخص پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و سخنان پر محتواى آن حضرت به قدرى زشت و زننده و تحقير آميز بود كه نشان مى‌داد آنها اصلا به وحى آسمانى ايمان نياورده‌اند.

ولى قرآن در پايان آيه پاسخ دندان شكنى به آنها گفته، مى‌فرمايد: سخنان پيامبر صلّى اللّه عليه و اله نامفهوم نبوده و پيچيدگى خاصى ندارد، بلكه «آنها كسانى هستند كه خداوند بر قلبهايشان مهر نهاده و از هوى و هوسهايشان پيروى كرده‌اند» لذا چيزى از آن نمى‌فهمند! (أُولئِكَ الَّذِينَ طَبَعَ اللَّهُ عَلى‌ قُلُوبِهِمْ وَ اتَّبَعُوا أَهْواءَهُمْ).

(آيه ١٧)- نقطه مقابل آنها مؤمنان راستين هستند كه آيه شريفه در باره آنها مى‌گويد: «و كسانى كه هدايت يافته‌اند خداوند بر هدايتشان مى‌افزايد، و روح تقوا و پرهيز كارى به آنها مى‌بخشد» (وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً وَ آتاهُمْ تَقْواهُمْ).

آرى! آنها نخستين گامهاى هدايت را شخصا برداشته، و عقل و خرد و فطرت خويش را در اين راه به كار گرفته‌اند، سپس خداوند طبق وعده‌اى كه داده است مجاهدان راهش را هدايت و راهنمائى بيشتر مى‌كند.

(آيه ١٨)- نشانه‌هاى رستاخيز ظاهر شده! در اين آيه به عنوان هشدارى به آن گروه بى‌ايمان استهزاء كننده، مى‌فرمايد: «آيا آنها [كافران‌] جز اين انتظارى دارند كه قيامت ناگهان فرا رسد (آنگاه ايمان آورند) در حالى كه هم اكنون نشانه‌هاى آن آمده است، اما هنگامى كه بيايد تذكر (و ايمان) آنها سودى نخواهد داشت»! (فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها فَأَنَّى لَهُمْ إِذا جاءَتْهُمْ ذِكْراهُمْ).