برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٦ - پاسخ به يك سؤال مهم
قرآن در پاسخ اين گروه سودجو و فرصت طلب مىگويد: «آنها مىخواهند كلام خدا را تغيير دهند» (يُرِيدُونَ أَنْ يُبَدِّلُوا كَلامَ اللَّهِ).
سپس مىافزايد: «به آنها بگو: شما هرگز نبايد به دنبال ما بيائيد» و حق نداريد در اين ميدان شركت كنيد (قُلْ لَنْ تَتَّبِعُونا).
اين سخنى نيست كه من از پيش خود بگويم «اين گونه خداوند از قبل گفته (و ما را از آينده شما با خبر ساخته) است» (كَذلِكُمْ قالَ اللَّهُ مِنْ قَبْلُ).
خداوند دستور داده «غنائم خيبر» مخصوص «اهل حديبيه» باشد و احدى با آنها در اين امر شركت نكند! ولى اين متخلفان بىشرم و پر ادعا، باز از ميدان در نمىروند و شما را متهم به حسادت مىكنند «و به زودى مىگويند: (مطلب چنين نيست) بلكه شما نسبت به ما حسد مىورزيد»! (فَسَيَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنا).
و به اين ترتيب آنها حتى بطور ضمنى پيامبر صلّى اللّه عليه و اله را تكذيب مىكنند، و ريشه منع آنها را از شركت در «غزوه خيبر» حسادت مىشمرند! قرآن در آخرين جمله مىگويد: «ولى آنها جز اندكى نمىفهمند»! (بَلْ كانُوا لا يَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِيلًا).
آرى! ريشه تمام بدبختيهاى آنها جهل و نادانى و بىخبرى است كه هميشه دامنگير آنها بوده است، جهل در مورد خداوند، و عدم معرفت مقام پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و بىخبرى از سرنوشت انسانها، و عدم توجه به ناپايدارى ثروت دنيا.
(آيه ١٦)- در ادامه همين بحث و گفتگو با متخلفان «حديبيه» آيه شريفه پيشنهادى به آنها كرده، و راه بازگشت را به روى آنها چنين مىگشايد و مىفرمايد:
«به متخلفان از اعراب (باديه نشين) بگو: به زودى از شما دعوت مىشود كه به سوى قومى نيرومند و جنگجو برويد، و با آنها پيكار كنيد تا اسلام بياورند» (قُلْ لِلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الْأَعْرابِ سَتُدْعَوْنَ إِلى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ تُقاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ).
«پس اگر اطاعت كنيد خداوند پاداش نيكى به شما مىدهد، و اگر سرپيچى كنيد- همانگونه كه در گذشته نيز سر پيچى كرديد- خداوند شما را با عذاب