اصول اخلاق اجتماعى - پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه - الصفحة ٩٢ - اهميت اداى حقوق

وجدا سازى راه از بيراهه و پرهيز از ظلم و بيهوده‌كارى، رعايت حقوقى كه خدا و خرد تعيين مى‌كنند الزامى است. اين حقوق به سه دسته: حق اللّه، حقّ النفس و حق الناس تقسيم مى‌شوند و با توجه به اينكه عنوان درس به قسم سوم اشاره دارد، بحث را پيرامون «حق الناس» پى مى‌گيريم:

اهميّت اداى حقوق‌

هيچ خردمندى در لزوم رعايت حقوق ديگران، ترديد نمى‌كند و بى شك، پرداخت حقوق مردم در همه زمينه‌ها و به شكل عام و فراگير، از اصول شريعت اسلامى است و در سخنان رهبران اسلام با تعابير نغز و بلندى مورد تأكيد قرار گرفته است، از آن جمله:

١- ركن دين است: پرداخت حقوق مردم، با تديّن، رابطه‌اى مستقيم دارد، مؤمن، حتماً بايد حقوق مردم را مراعات كند، در غير اين صورت يا ايمانش دروغين است و يا در حدّ پايينى قرار دارد؛ امام صادق ٧ در اين‌باره مى‌فرمايد:

«الُمحَمَّدِيَّةُ السَّمْحَةُ اقامُ الصَّلاةِ وَ ايتاءُ الزَّكاةِ وَ صِيامُ شَهْرِ رَمَضانَ وَ حَجُّ الْبَيْتِ وَ الطَّاعَةُ لِلْامامِ وَ اداءُ حُقُوقِ الْمُؤْمِنِ ...»[١]

دين محمّدىِ آسان، عبارت است از: بر پا داشتن نماز، دادن زكات، روزه ماه رمضان، حجّ خانه خدا، اطاعت از امام و اداى حقوق مؤمن.

٢- مقدّم بر حقّ اللّه است: عظمت و اهميت مراعات حقوق مردم، تا آنجاست كه در سخن اميرمؤمنان صلوات اللّه عليه، مقدّم بر حق اللّه‌

[١] - بحارالانوار، ج ٦٨، ص ٣٧٧.