اصول اخلاق اجتماعى - پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه - الصفحة ١٠٣ - نمودهاى احسان

آنان كه در راه ما جهاد كنند، قطعاً راه هاى خويش را به آنان نشان دهيم و خداوند با محسنان است.

مفسر عاليقدر شيعه- مرحوم طبرسى- جهاد در اين آيه را به دو نوع جهاد اكبر و اصغر، تفسير كرده است.[١]

٣- خدمت به پدر و مادر

به اين نوع احسان نيز در قرآن تصريح شده و خداوند پس از عبادت خويش، آن را از مؤمن خواسته است:

«وَ قَضى‌ رَبُّكَ الَّا تَعْبُدُوا الَّا ايَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ احْساناً»[٢]

پروردگارت حكم كرده كه جز او را نپرستيد و به پدر و مادر احسان كنيد.

خدمت به پدر و مادر در حدّ توان و به شرط هماهنگى با دستور خدا محدوده خاصىّ ندارد و اداره همه شؤون زندگى آنان را در بر مى‌گيرد و حتى در صورت بى نيازى آنها نيز فرزند موظف است پروانه‌وار گرد شمع وجودشان بچرخد و احترامشان نمايد. امام صادق ٧ در تفسير «احسان» در آيه ياد شده فرموده است:

«الْاحْسانُ انْ تُحْسِنَ صُحْبَتَهُما وَ انْ لا تُكَلّفَهُما انْ يَسْأَلاكَ شَيْئاً مِمَّا يَحْتاجانِ الَيْهِ وَ انْ كانا مُسْتَغْنِيَيْنِ»[٣]

احسان (به پدر و مادر) اين است كه معاشرتشان را نيكودارى و آنها را

[١] - مجمع البيان، ج ٧- ٨، ص ٤٥٨.

[٢] - اسراء( ١٧)، آيه ٢٣.

[٣] - من لا يحضره الفقيه، ج ٤، ص ٤٠٧.