اصول اخلاق اجتماعى - پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه - الصفحة ٢٣ - انواع امانت

انواع امانت‌

امانت هايى كه در اختيار انسان قرار مى‌گيرد، ممكن است از سوى خدا، پيامبر و امام يا مردم باشد. پس امانت بر سه نوع است:

الف- امانت الهى‌

قرآن مجيد بر عرضه امانت خدا به انسان، تصريح دارد:

«انَّا عَرَضْنَا الْامانَةَ عَلَى السَّمواتِ وَ الْارْضِ وَ الْجِبالِ فَابَيْنَ انْ يَحْمِلْنَها وَ اشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْانْسانُ انَّهُ كانَ ظَلوُماً جَهوُلًا»[١]

ما امانت را بر آسمان‌ها و زمين و كوه‌ها عرضه داشتيم، از تحمل آن سرباز زدند و از آن ترسيدند ولى انسان آن را برداشت، راستى او ستمكارى نادان است.

مرحوم علامه طباطبايى فرموده است: «مراد از امانت در اين آيه، ولايت الهى است.»[٢]

برخى مفسران عقيده دارند كه «امانت الهى» شامل تمامى تكاليف الهى، اعضاء و جوارح، قواى بشرى و هر نعمت و مالى كه از سوى خدا نصيبش گشته، مى‌شود.[٣]

معناى ديگر اين سخن آن است كه تمام نعمت‌هاى تشريعى و تكوينى، امانت‌هاى الهى محسوب مى‌شوند كه انسان به عنوان‌امين، آنها

[١] - احزاب( ٣٣)، آيه ٧٢

[٢] - الميزان، ج ١٦، ص ٣٤٩

[٣] - همان، ص ٣٥١- ٣٥٢