اصول اخلاق اجتماعى - پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه - الصفحة ١٠٦ - آثار احسان در كلام اميرمؤمنان(ع)

«الْمَعْرُوفُ لا يَتُمُّ الَّا بِثَلاثٍ، بِتَصْغيرِهِ وَ تَعْجيلِهِ وَ (سَتْرِهِ) فَانَّكَ اذا صَغَّرْتَهُ فَقَدْ عَظَّمْتَهُ وَ اذا عَجَّلْتَهُ فَقَدْ هَنَّأْتَهُ وَ اذا سَتَرْتَهُ فَقَدْ تَمَّمْتَهُ»[١]

كار نيك، كامل نمى‌شود مگر به سه چيز: كوچك دانستن، تسريع و پنهان داشتن آن؛ چرا كه وقتى آن را كوچك بشمرى (در واقع) بزرگش كرده‌اى و وقتى تسريع كردى، آسانش نموده‌اى و هنگامى كه پنهانش دارى، كاملش كرده‌اى.

آثار احسان در كلام اميرمؤمنان ٧

احسان، علاوه بر اثر بخشى اجتماعى و اشاعه خير و نيكى در جامعه، براى محسن نيز آثار ارزشمند متعددى دارد كه با استمداد از سخنان اميرمؤمنان ٧ به پنج نمونه آن اشاره مى‌كنيم:

١- نامدارى و عمر طولانى؛ نيكوكارى به طور طبيعى نام نيكوكار را در ميان مردم منتشر مى‌كند و احسان شوندگان و ديگران با زبان حال و مقال بهروزى و عمر او را از خدا مى‌طلبند:

«كَثَرَةُ اصْطِناعِ الْمَعْرُوفِ تَزيدُ فِى الْعُمْرِ وَ تَنْشُرُ الذّكْرَ»[٢]

فراوانى كار نيك، عمر (نيكوكار) را زياد و ياد و آوازه (او) را منتشر مى‌كند.

٢- فراوان شدن ياران؛ جامعه، خود را نسبت به نيكوكاران بدهكار مى‌داند و هر كس تلاش مى‌كند به نحوى احسان آنها را تلافى كند، از اين‌

[١] - شرح غررالحكم، ج ٢، ص ١٤٧.

[٢] - همان، ج ٤، ص ٥٩٤.