اصول اخلاق اجتماعى - پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه - الصفحة ٢٩ - دامنه امانتدارى
بنابراين، حفاظت و نگهدارى امانت و بازگرداندن به موقع آن، معيار و ميزان مسلمانى افراد و جامعه است كه اگر به آن مقيد باشند داراى اسلام واقعى اند و گر نه ايمان چندانى ندارند.
دامنه امانتدارى
از ويژگىهاى مهمّ امانتدارى، فراگيرى و شمول آن است كه تحت هيچ شرايطى استثناپذير نيست و امانت بايد به صاحب آن اعم از مؤمن و كافر، كوچك و بزرگ، سياه و سفيد، و دوست و دشمن مسترد گردد.
امام صادق ٧ فرمود:
ثَلاثَةٌ لا عُذْرَ لِاحَدٍ فيها، اداءُ الْامانَةِ الَى الْبَرِّ وَ الْفاجِرِ ...»[١]
در (انجام) سه چيز براى كسى عذرى نيست (اول) اداى امانت به نيكوكار و بدكار ...
امانت هر چند از نظر ظاهر و ارزش مادّى كم بها باشد، قابل احترام و پس دادن است. در اين زمينه اميرمؤمنان ٧ نقل كرده كه رسول خدا ٦ ساعتى پيش از ارتحال، سه بار به من فرمود:
«يا ابَاالْحَسَنِ ادِّ الْامانَةَ الَى الْبَرِّ وَ الْفاجِرِ فيما قَلَّ وَ جَلَّ حَتَّى فِى الْخَيْطِ وَ الِمخْيَطِ»[٢]
اى ابوالحسن، امانت را به نيكوكار و بدكار پس بده، كم باشد يا زياد، حتى اگر نخ و سوزنى باشد.
[١] - خصال، شيخ صدوق، مترجم، ص ١٣٩
[٢] - بحارالانوار، ج ٧٧، ص ٢٧٣