اصول اخلاق اجتماعى - پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه - الصفحة ١٧ - تأمين اصل آزادى

منش، جامعه آزاد را تشكيل مى‌دهند. از اين رو، امام على صلوات الله عليه، تقوا را رمز آزادى و رهايى مى‌داند و مى‌فرمايد:

«فَانَّ تَقْوَى اللَّهِ مِفْتاحُ سَدادٍ وَ ذَخيرَةُ مَعادٍ وَ عِتْقٌ مِنْ كُلِّ مَلَكَةٍ وَ نَجاةٌ مِنْ كُلِّ هَلَكَةٍ»[١]

همانا تقواى الهى كليد گشايش هر درى، اندوخته قيامت، آزادى از هر عادت (زشت) و نجات از هر تباهى است.

متّقيان با پشت پا زدن به زرق و برق دنيا به درجه‌اى‌از مناعت طبع و آزاد منشى نايل مى‌شوند كه كاه و طلا پيش چشمشان يكسان مى‌شود.

رسول اكرم ٦، روزى از اصحاب صفّه ديدن مى‌كرد، يكى از آنان عرض كرد: يا رسول اللّه! من از دنيا دل بريده‌ام و سنگ و طلا نزد من يكسان شده است!

پيامبر فرمود: تو اينك، حرّ و آزاده‌اى![٢]

د- قوانين و روابط اجتماعى‌

احكام و مقررات اسلامى، بويژه روابط اجتماعى آن به گونه‌اى طرّاحى شده كه كم‌ترين خدشه‌اى به روحيه آزاد منشى افراد و آزادى اجتماعى، وارد نيايد؛ مسلمانان در چارچوب قوانين اسلام، از آزادى كامل برخوردارند و هيچ كس حق ندارد آزادى مشروع آنها را محدود يا مشروط كند، به طور مثال:

- هر كسى در انتخاب شغل، محلّ سكونت، ازدواج، كسب و تجارت،

[١] - نهج البلاغه، فيض الاسلام، خطبه ٢٢١، ص ٧٢٣

[٢] - شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد، ج ١١، ص ٢١٥