اصول اخلاق اجتماعى - پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه - الصفحة ١٠٢ - نمودهاى احسان

١- ايمان و اطاعت خدا

زيباترين احسان، ايمان به محسن واقعى و اطاعت از فرامين اوست كه خود، سرچشمه انواع ديگر احسان‌ها نيز خواهد شد.

امام صادق ٧ فرمود:

«مَنْ سَرَّهُ انْ يَبْلُغَ الى‌ نَفْسِهِ فِى الْاحْسانِ فَلْيُطِعِ اللَّهَ»[١]

هر كس از اين شاد مى‌شود كه نهايت احسان را در حق خويش انجام دهد، بايد فرمانبردار خدا باشد.

عمر بن يزيد نيز مى‌گويد: «شنيدم كه امام صادق ٧ مى‌فرمود: وقتى مؤمن (احسان كند و) عملش را نيكو انجام دهد، خداوند به هر حسنه‌اى هفتصد برابر پاداش مى‌دهد. پرسيدم: احسان چيست؟ فرمود: وقتى نماز به جاى مى‌آورى، ركوع و سجودت را كامل انجام بده و هنگامى كه روزه هستى، از هر چه كه روزه‌ات را تباه مى‌كند، دورى گزين ... و كارهايت را از آلودگى پاك گردان»[٢]

٢- جهاد

جهاد با دشمنان برونى (جهاد اصغر) و دشمنان درونى (جهاد اكبر) نيز از مصاديق مهمّ احسان به شمار مى‌رود؛ چنانكه قرآن مجيد مى‌فرمايد:

«وَ الَّذينَ جاهَدُوا فينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ انَّ اللَّهَ لَمَعَ الُمحْسِنينَ»[٣]

[١] - فروع كافى، ج ٨، ص ١١.

[٢] - تفسير نورالثقلين، ج ١، ص ١٨١.

[٣] - عنكبوت( ٢٩)، آيه ٦٩.