اصول اخلاق اجتماعى - پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه - الصفحة ٥٤ - انواع تعاون

شود و از تكروى و انحصارطلبى بپرهيزند. سخن معروفى از رسول اكرم ٦ نقل شده كه فرمود:

«الرَّفيقَ ثُمَّ الطَّريقَ»[١]

نخست، ياورى بياب سپس طىّ طريق كن.

اين سخن حكيمانه، مخصوص سير و سفر نيست، بلكه يك قاعده كلى براى همه برنامه‌هاى زندگى است و مسلمانان طالب سعادت بايد از يكديگر مدد بجويند و به ديگران مدد رسانند چنانكه همان حضرت فرمود:

«لا يَزالُ النَّاسُ بِخَيْرٍ ما امَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَ تَعاوَنُوا عَلَى الْبِرّ فَاذا لَمْ يَفْعَلُوا ذلِكَ نُزِعَتْ عَنْهُمُ الْبَرَكاتُ ...»[٢]

تا آنگاه كه مردم، امر به معروف و نهى از منكر كنند و در نيكوكارى به يكديگر مدد رسانند پيوسته در خير و سعادتند (يعنى در چنين حالتى خير و بركت از آنها قطع نمى‌شود) پس اگر چنين نكنند بركات از ميان آنان رخت برمى‌بندد.

تعاونِ سازنده، در محورهاى زير قابل طرح است:

١- خدا و خلق: انسانِ مسلمان بايد در همه كارهاى خويش، نخست از خدا كمك بگيرد و با اتكاى بر او برنامه‌هاى خود را به سامان رساند چنانكه ذات مقدس او ضمن سفارش هايى به حضرت موسى ٧ فرمود:

«اسْتَعِنْ بى‌ عَلى‌ ذلِكَ فَانّى‌ نِعْمَ الْعَوْنُ وَ نِعْمَ الْمُسْتَعانُ»[٣]

[١] - بحارالانوار، ج ٧٦، ص ٢٦٧.

[٢] - همان، ج ١٠٠، ص ٩٤.

[٣] - همان، ج ٧٧، ص ٣١.