اصول اخلاق اجتماعى - پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه - الصفحة ٥٢ - انواع تعاون

اكرم ٦ چنين دعا كردم: «خدايا مرا به هيچ يك از بندگانت محتاج نكن.» پيامبر فرمود: «اى على! چنين نگو چرا كه نمى‌شود كسى به ديگران محتاج نباشد.» پرسيدم: پس چگونه دعا كنم؟ فرمود: بگو:

«اللَّهُمَّ لا تُحْوِجْنى‌ الى‌ شِرارِ خَلْقِكَ»[١]

خدايا مرا به بندگانِ بدِ خويش، محتاج نكن!

بنابراين، بر همه افراد جامعه، فرض است كه به اين نياز اجتماعى پاسخ مثبت دهند همان گونه كه همه كس نيز به تعاون ديگران نيازمند است. اميرمؤمنان ٧ فرمود:

«كَما تُعينُ تُعانُ»[٢]:

همان گونه كه يارى مى‌رسانى، يارى مى‌شوى.

و:

«مَنْ لَمْ يُنْجِدْ لَمْ يُنْجَدْ»[٣]:

هر كس يارى نرساند، يارى نمى‌شود.

انواع تعاون‌

تعاون، نسبت به نوع كمك و نيز افرادى كه مورد كمك قرار مى‌گيرند به دو نوع مثبت و منفى تقسيم مى‌شود:

[١] - بحارالانوار، ج ٩٣، ص ٣٢٥.

[٢] - شرح غررالحكم، ج ٤، ص ٦٢٣.

[٣] - همان، ج ٥، ص ٢٥٣.