جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٨٤ - ٣ احسان خداوند نسبت به اهل ایمان

همچنین سفارش شده که به همه کس احسان و نیکی کنید حتی نسبت به كسى که احیاناً شما را محروم کرده و یا بدى كرده ‌است. نباید بدی او را با بدى پاسخ داد تا موجب زیاد شدن كينه و دشمنى فرد با شما گردد. بلکه به جای تلافی کردن، به او احسان کرده و با این کار او را متنبّه و متحوّل سازید. چه آن که گذشت از بدی دیگران و جبران بدی آنان به خوبی، شيوه مردان الهى است.

چنین برخوردی آثار فراوانی دارد. چه بسا موجب تحوّل طرف مقابل شود تا دست از دشمنی خود بردارد و اگر احیاناً تصمیم داشته که ضرری به فرد برساند، منصرف شود. به تجربه ثابت شده که تلافی کردن بدی دیگری به بدی، بیشتر فرد را بی پروا و در بدی کردن مصمّم کرده و رفتارش را بدتر می‌کند.

١. کيفر ثروتمند دست تنگ و پاداش ثروتمند بخشنده

حضرت موسى٧ به قارون «سرمايه دار مغرور عصر خود» چنين نصيحت كرد: نيكويى و احسان كن، همان‌گونه كه خداوند به تو نيكى و احسان نموده‌ است. (أَحْسِنْ كَمَا أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَيْكَ).[١] قارون نصيحت موسى٧ را نشنيد و سرانجام به عذاب الهى گرفتار شد و زمين، كاخ و ثروتش را فرو برد.

آنكس كه دينار و درم خير نيندوخت ســـــر عاقبت اندر ســر دينار و درم كـرد

خــــواهى كه ممتــع شـــوى[٢] از دنیــــا و با خلق، كرم كن چو خدا با تو كرم كرد[٣]

٢. تلافی کردن بدی دیگران به نیکی

برادران حضرت یوسف٧ با حيله يوسف را به بيرون شهر برده و بعد از کتک

[١]. سوره قصص، آیه ٧٧.

[٢].[١٢٤] لذّت بری.

[٣].[١٢٥] گلستان سعدی باب هشتم: در آداب صحبت و همنشینی حکایت شماره ١٧٣.