جلوههای دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٢٦٩ - ١٦ آیت الله گلپایگانی
مشکلات ناشی از فقدان پدر و و مادر و تنهایی از هر سو هجوم آوردند و این کودک کم سن و سال را در تنگنا قرار دادند، اما همه این مسائل او را از تحصیل علم و دانش باز نداشت و علیرغم همه مصائب و مشکلات، با تلاش شبانهروزی و ارادهای استوار، توانست راه ترقی و پیشرفت را طی نماید. مقدمات را در گلپایگان فراگرفت، سپس به مدرسه علمیه خوانسار منتقل شد.
او از مبرزترین شاگردان درس آیت الله حایری در قم بود و به قدری به ایشان نزدیک بود، که درسها و تقریرات استاد را تدوین میکرد. طولی نکشید که آقای گلپایگانی به عنوان یکی از اساتید بزرگ حوزه علمیه قم، شهرت یافت و به درجه اجتهاد نائل گشت.
در زمان آیت الله بروجردی، عدهای از آیت الله گلپایگانی تقلید میکردند، پس از رحلت آیت الله بروجردی، دامنه مقلدین ایشان توسعه یافت او در کنار سایر مراجع تقلید، با حضرت امام خمینیv همکاری و همراهی نزدیک داشت و بار انقلاب اسلامی را بر دوش میکشید. پس از رحلت امام خمینی v مرجعیت آیت الله گلپایگانی در داخل و خارج کشور گسترش یافت و میلیونها نفر در سطح جهان از ایشان تقلید میکردند. ایشان در طول عمر پر برکت خود، خدمات علمی و اجتماعی و مذهبی فراوانی به جامعه اسلامی ایران و سایر کشورهای جهان ارائه نمود. [١]،[٢]
[١]. داستان کودکی بزرگان، احمد صادقی اردستانی،. ج ١ .
[٢]. برخی از خدمات ایشان عبارت است از: ١. تألیف بیش از سی کتاب که ده جلد آن در زمینه فقه استدلالی میاست و بارها تجدید چاپ گردیده است. ٢. تدریس درس خارج فقه و اصول و تربیت صدها عالم و دانشمند برجسته. ٣ رهبری و اداره حوزههای علمیه در داخل و خارج کشور. ٤. تأسیس مدارس علمیه و توجه زیادی به بالابردن کیفیت مدارس از نظر درس، نظم، اخلاق و برگزاری امتحانات فصلی و سالیانه. ٥. تأسیس دار القرآن کریم در قم و تأسیس یک موزه از نسخههای خطی و چاپی قرآن مجید. ٦. تأسیس کتابخانه عمومی حاوی دهها هزار کتاب چاپی و هزاران کتابخطی ٧. تأسیس بیمارستان بزرگ و بسیار مجهز در قم. ٨ تأسیس مجمع اسلامی و علمی در لندن. ٩ احداث مساجد، حسینیهها و حوزههای علمیه در سایر کشورهای جهان.