جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٢٢ - ١٦ تدبیری برای رفع اختلاف و تنازع بین افراد قبیله

در این جهت می‌فرماید: حقّ اهل‌ ذمّه «اهل کتاب که در پناه اسلام هستند مثل یهود و نصاری...» آن است که آنچه خداوند عزّوجل از آنان پذیرفه تو هم بپذیری و مادامی که آنان به عهد خدا «پیمان صلح با مسلمانان» وفا دارند «تو هم وفادار باشی و» بر آنان ستم نکنی. [١]

خداوند در آیه ٨ سوره ممتحنه می‌فرماید: منعی نیست از نيكى و عدل نسبت به كسانى «اهل کتابی» كه با شما به خاطر دين جنگی نداشته و شما را از خانه‌هايتان بيرون نکرده‌اند. همانا خداوند عدالت‌پیشگان را دوست می‌دارد. اگر آنان براى زندگى مسالمت‌آميز آغوش باز كردند، پيشنهاد صلح آنان را بپذيرید (وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها).[٢]

١٣. رفع یک شبهه

عبد‌المؤمن انصارى به امام صادق٧ عرض كرد: از پيامبر‌ خداﷺ نقل شده که فرمود: اختلاف امّت من رحمت است. امام فرمود: این مطلب صحیح است. عبد‌المؤمن عرض كرد: اگر اختلاف آنان رحمت باشد پس باید اتحاد و همبستگی آنان مایه عذاب باشد!

حضرت فرمود: معناى اين حديث آن‌گونه نيست كه تو و برخی دیگر پنداشته‌اند. کلام پيامبر اشاره به اين سخن خداوند دارد كه فرمود: (فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طَائِفَةٌ... )[٣] «چرا از هر گروه از مؤمنان جماعتى كوچ نمى‌كنند» خداوند به آنان فرمان داد كه از هر سو نزد پيامبر خدا بروند و احکام الهی را فرا بگیرند سپس نزد قوم خود برگشته و دانسته‌های خود را به آنان بياموزند. بنابراین منظور پيامبر از کلمه «اختلاف»

[١].[٣٠] ترجمه و شرح رسالة الحقوق امام سجاد، محمد، سپهرى، ص ١٨٦.

[٢]. سوره انفال، آیه ٦١.

[٣]. سوره توبه آیه ١٢٢.