جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ١٩١ - ١٨ مردانگى هر كس، خلق و خوى نیکوی اوست

٤. همواره راستگو هستی و دروغ نمی‌گویی.

٥. مرد شجاع و دلیری هستی.

مرد اسیر که سخنان پیامبر را با حالات درونی خود مطابق یافت به حقّانیّت اسلام پی برد و مسلمان شد و تا آخرین لحظه در عقیده پاک خود باقی ماند. [١]

١٦. ارج نهادن به اخلاق نیکو حتی نسبت به غیر مؤمن

لشکر اسلام در جنگ با قبیله طی، پیروز شدند و اسرای قبیله را به مدینه آوردند در میان اسیران، دختر زیبا و فصیحی بود که در حضور پيامبر اکرمﷺ آغاز سخن کرد و گفت: اگر صلاح می‌دانید من را آزاد کنید و در معرض شماتت عرب قرار ندهید، چرا که من دختر سخاوتمند قبیله خود هستم، پدرم اسیران را آزاد می‌کرد، به فقیران کمک می‌کرد، حامی ‌ضعیفان بود، از مهمان پذیرایی می‌کرد، به گرسنه غذا می‌داد، برهنه را می‌پوشانید، عقده غم را از دل‌های اندوهگین می‌گشود،من دختر حاتم طائی هستم.

پيامبر اکرمﷺ فرمود: آزادش کنید. زیرا پدرش حاتم طائی و دوستدار مکارم اخلاق بوده است (فَقالَ النَّبیُّ هٰذِهِ صِفاتُ الْمُؤمِنینَ حَقّاً؛ اُتْرُکوها فَإنَّ أَباها کانَ یُحِبُّ مَکارِمَ الْأخلاقِ؛ وَ اللّهُ یُحِبُّ مَکارِمَ الْأخلاقِ).[٢]

نکته: برخی معتقدند همچنان که محال است انسان از هسته خرما سيب بروياند، اخلاق انسان هم قابل تغییر نیست. اخلاق، نيك يا بد، طبيعى است و به هیچ عنوان قابل تغيير نیست. پس تكليف به تهذيب و پاكيزه نمودن اخلاق هم محال و امر به فعل غیر مقدور است.

اين سخن درست نیست زیرا انسان می‌تواند خلقیّات خود را تغییر داده و اصلاح نماید. بسيار دیده شده که برخی با تلاش فراوان خلق و خوی بد و عادات زشت خود را تغییر داده و اصلاح

[١].[٢٨٩] بحار الأنوار، مجلسی، محمد باقر، ط دار الاحیاء التراث، ج ١٨ ص ١٠٨.

[٢].[٢٩٠] مستدرک الوسائل، محدّث نوری، میرزا حسین، ج ٢، ص ٢٨٤.