جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ١٧٧ - ٨ خلق نیکوی رسولالله&#٦٥٠١٨ و سوء استفاده منافقین

درهم كشيده او از بخشش او گذشتم و از عطاى او چشم پوشيدم.

مبــر حــاجت به نــزد ترشـــروى كه از خوى بدش فرسوده گردى

اگر گويى غم دل با كسى گوى كه از رويش به نقد آسوده گردى[١]

٥. اخلاق نیکو، یکی از اسباب موفّقیّت

یکی از اسباب توسعه روزی اخلاق نیکو است. طبیعی است که مردم با کسی‌که اخلاق خوبی دارد، بیشتر تعامل و معامله و همکاری می‌کنند تا کسی‌که از اخلاق شایسته برخودار نیست. امام صادق٧ فرمود: اخلاق نیکو، روزی را زیاد می‌کند (حُسنُ الخُلقِ يَزيدُ فی الرِّزقِ)[٢] لذا اگر عوامل موفقیت یک کاسب را مورد تحلیل و بررسی قرار دهیم، خواهیم دید: بخش عمده‌ای از آن مربوط به خوش اخلاقی و خوش رویی او است.

قرآن یکی از عوامل مهم موفّقیت پیامبر اکرمﷺ را در امر تبلیغ، خلق و خوی نیکو و نرم‌خویی آن حضرت ذکر نموده‌ است: (فَبِما رَحمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنتَ لَهُم وَ لَو كُنتَ فَظًّا غَليظَ القَلبِ لَانفَضّوا مِن حَولِكَ)[٣] به رحمت و توفیق الهی با مردم مهربان گشتی و اگر تندخو و سخت‌دل بودی مردم از گِرد تو متفرّق می‌شدند.

نکته: از آیه شریفه استفاده میشود که اوّلاً: خلق و خوی نرم و نیکو با مردم، هديه و توفیق الهى است. (فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ) لذا اگر کسی واجد آن است لازم است خدا را شکر کند و اگر ندارد از خدا بخواهد تا به او مرحمت نماید. ثانیاً افراد خشن و سختگير نمىتوانند با مردم ارتباط برقرار کنند و معمولا مردم از معاشرت با آنان دوری میگزینند. (لَانْفَضُّوا مِنْ

[١].[٢٦٤] غم دل را به کسی بگو که از دیدار چهره گشاده‌اش آسایش یابی. گلستان سعدی باب سوم: در اخلاق پارسایان حکایت شماره ٩٤.

[٢].[٢٦٥] مستدرک الوسائل، محدّث نوری، میرزا حسین، ج ٨، ص ٤٢٥.

[٣].[٢٦٦] سوره آل عمران، آیه ۱۵۹.