جلوههای دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٨٩ - ٩ احسان به کسی که محرومت کرده، نشانه بزرگواری
شهامتهاى بزرگى از خود نشان داد در جنگ خيبر پس از پيروزى، پشت خيمه پيامبر به صورت خود جوش، نگهبانى میداد.
وقتى صبح شد پيامبر فرمود: بيرون خيمه چه كسى است؟ ابوايّوب انصارى عرض كرد: منم. دوباره پيامبر فرمود: خدا تو را رحمت كند. ابوايّوب پیوسته دور و اطراف رسول اللّه میگشت و در راه احسان و نيكى به آن حضرت از مال و جان خود مضایقهای ننمود.[١]
٨. احسان عمار یاسر به رسول اللهﷺ : رجوع شود به موضوع: احترام به دیگران، داستان شماره ٢ با عنوان: احترام اصحاب به پیامبر اکرم صفحه: ٣٠
٩. احسان به کسی که محرومت کرده، نشانه بزرگواری
امیرمؤمنان على٧ فرمود: (إن مِن مَكارمِ الأخلاق تَصِلُ مَنْ قَطَعَكَ وَ تُعْطِی مَنْ حَرَمَكَ وَ تَعْفُو عَمَّنْ ظَلَمَكَ).[٢] از مكارم اخلاق دوستى با كسی است كه با تو قطع رابطه کرده و عطا نمودن به كسى است كه تو را محروم ساخته و عفو از كسى است كه به تو ستم كرده است.
غريزه حيوانى و حس انتقام و تلافىجويى انسان را وادار میکند که كسى كه او را ترك گفته، او هم تلافی کند و با بیاعتنايى، او را ترك كند، كسى كه او را محروم نموده، اگر فرصت به دست آورد، او را هم محروم کند. كسى كه به او ستم كرده، در مقام تلافی برآمده و از او انتقام بگيرد. لکن آن كس كه میخواهد به مكارم اخلاق متّصف گردد، بايد تمايلات حیوانی را کنار بزند و بزرگوارى کند.
در مقام جبران و تلافی کردن بدی دیگران و مقابله به مثل نباشد که مثلاً اگر کسی
[١].[١٣٢] رهنمای سعادت ج ١ص٣٦، شجره طوبی ص ٤٢٢.
[٢] [١٣٣].غرر الحكم و درر الكلم، تميمی، عبد الواحد، شماره: ٣٥٤٣ .