جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٧٧ - ٧ برو بالاتر

مردم در شرايطى هستند که نمی‌توانند مثل ما نان گندم بخورند. ولى براى ما مقدور است كه خودمان را در سطح آن‌ها قرار دهیم و لااقل با آن‌ها هم‌دردی کرده و نان جو بخوریم تا همسايه ما بگويد، اگر من نان جو می‌خورم و قدرت خرید گندم ندارم، امام صادق هم كه امكانات ماديش اجازه می‌دهد نان گندم بخورد، نان جو می‌خورد، من به حمد اللّه توانایی دارم که تا آخر سال خانه خود را با نان گندم به بهترین وجه اداره کنم، ولی این کار را نمی‌کنم تا در پیشگاه الهی اقتصاد و محاسبه در زندگی را رعایت کرده باشم. [١]

٤. رعایت انصاف هنگام کمبود کالا در بازار

امام صادق٧ به غلام خود، مصادف هزار دینار داد تا برای تجارت به کشور مصر برود. غلام با آن پول کالایی خرید و با بازرگانان دیگر که از همان کالا خریده بودند به سوی مصر رهسپار شد، همین که نزدیک مصر رسیدند با کاروانی که از مصر باز می‌گشت، رو به رو شدند و از آنان درباره کالای خود که از نیازمندی‌های عمومی‌ بود، از لحاظ بازار مصر پرسیدند. آنان در پاسخ گفتند: کالای شما در مصر بسیار کمیاب است و بازار خوبی دارد. غلام و همراهانش از کمبود کالا و نیاز مردم به آن، آگاه گشته و با یکدیگر هم قسم و هم پیمان شدند که کالا را با سودی کمتر از صد درصد نفروشند.

وقتی وارد مصر شدند، مطابق پیمان خود بازار سیاه به وجود آوردند و کالا را به دو برابر قیمتی که خریده بودند، فروختند. غلام با هزار دینار سودِ خالص به مدینه بازگشت و دو کیسه که هر کدام هزار دینار داشت به امام صادق تسیلم نمود و عرض کرد: فدایت شوم! یکی از کیسه‌ها اصل سرمایه و دیگری سود خالص تجارت است.

[١].[١١٤] اصول کافی، کلینی، محمد بن یعقوب، ط الاسلامية، ج‌٥، ص ١٦٦‌.