خزى فى الحيوة الدّنيا و يوم القيمة يرّدّون الى اشدّ العذاب؛[١] آيا پس به برخى از كتاب ايمان مى‌آوريد و به برخى كفر مى‌ورزيد؟ پس پاداش هر كس از شما كه چنين كند نيست مگر ذلّت و خوارى در زندگى دنيا و در قيامت به سخت‌ترين عذاب دچار خواهند شد.

و اصولا اگر احكام اجتماعى اسلام هيچ تأثيرى در سعادت و كمال انسان نداشت از ابتدا وضع نمى‌شد. بنابراين، تأثير اين دسته از احكام در سعادت و كمال انسان قطعى است و با اين حساب بديهى است كه تعطيل آنها مخلّ به كمال و سعادت انسان و خلاف حكمت است و از خداوند حكيم على الاطلاق محال است.

همچنين، همان طور كه در توضيح يكى از مقدّمات دليل اوّل عقلى گفتيم بنا به حكم عقل، هنگامى كه تحصيل و تأمين يك مصحلت لازم و ضرورى در حدّ اعلا و كامل آن ميسّر نبود، تحصيل نزديك‌ترين مرتبه به مرتبه اعلا و كامل، واجب و لازم مى‌شود و به بهانه عدم امكان تحصيل مصلحت كامل، نه مى‌توان به كلّى از آن مصلحت چشم پوشيد و نه مى‌توان به رغم امكان نيل به مراتب بالاتر، به مراتب پايين‌تر از آن اكتفا كرد. اكنون با توجّه به اين قاعده مى‌گوييم لازمه اجراى احكام اجتماعى اسلام، تشكيل حكومت است كه مصلحت و مرتبه كامل آن در حكومت معصوم عليه السّلام تأمين مى‌شود؛ امّا در صورت دسترسى نداشتن به معصوم و عدم حضور وى در بين مردم و جامعه، امر داير است بين اينكه: الف- با اجازه اجراى اين احكام به فردى كه اصلح از ديگران است، بالاترين مرتبه مصالح حاصل از اجراى اين احكام بعد از حكومت معصوم عليه السّلام را تحصيل و تأمين كنيم؛ ب- به رغم امكان نيل به مصالح مراتب بالاتر، حكم‌

[١] - بقره/ ٨٥.