موفقيت در مردم‌سالارى آتن، منوط به توانايى در سخن گفتن و استدلال كردن و اقناع در اجتماع‌هاى بزرگ و عمومى بود. با اين كه هر عنصر مجلس حق داشت در مجلس سخنرانى كند، محتمل است كه يگانه افرادى كه از روى قاعده و به طور مؤثر در مجلس سخنرانى مى‌كردند رهبران سياسى بودند. آتن حتى پس از آنكه نظامى مردم سالار يافت به بيرون كشيدن رهبران از طبقات حاكم سنتى- نيكزاد، ثروتمند و فارغ ادامه داد اين آتنيان ثروتمند از خطيبان و سوفسطائيان دو گروه از آموزگاران حرفه‌اى طلب يارى كردند.[١] گاترى نيز دراين‌باره معتقد است:

گسترش دمكراسى نياز به چيزى را به وجود آورد كه سوفسطائيان مدعى بودند معلمان حرفه‌اى براى تأمين آن هستند. راه موفقيت سياسى به روى همگان باز بود مشروط به اينكه فرد، ذكاوت، تربيت لازم براى پيشى گرفتن از رقباى خود داشته باشد. زمانى كه دانشگاه و دانشكده براى تربيت بزرگسالان وجود نداشت، مردانى چون پروتاگوراس كه چهره برجسته سوفسطائيان گرديد اين خلأ را به سود آنها پر كرد و با افتخار و سربلندى‌

[١] - ترنس اروين، تفكر در عهد باستان، محمد سعيد حنايى كاشانى، تهران، قصيده، ١٣٨٠، ص ٩٤.