مردم سالارى دينى و نظريه ولايت فقيه - مصباح يزدي، محمد تقي - الصفحة ٨٤
همين دليل هم فقها در كتابها و مباحث فقهى خود آن را عنوان و بحث كردهاند و شكّى نيست كه در مسائل مربوط به فقه (يا همان فروع دين) تقليد جايز و بلكه نسبت به بسيارى از افراد واجب است.
به هر حال، توجّه به اين نكته لازم است كه بحث اثبات ولايت فقيه يك بحث تخصّصى است كه تحقيق در آن، ابزارها و تخصّص خاصّ خود را نياز دارد؛ امّا از آن جا كه افراد زيادى در مورد آن سوال دارند و مسأله روز و اساسى جامعه ما است؛ لذا به رغم تخصّصى بودن بحث، ما در اينجا سعى مىكنيم برخى از ادلّه اثبات ولايت فقيه را با بيانى نسبتا ساده ذكر كنيم. بديهى است براى تفصيل بيشتر بايد به كتابها و مجلات و مباحث تخصّصى كه در اين زمينه وجود دارد مراجعه كرد.
ادلّه اثبات ولايت فقيه
دلايلى كه براى اثبات ولايت فقيه اقامه شده به دو دسته ادلّه عقلى و ادلّه نقلى تقسيم مىگردد. بايد توجّه داشت كه علماى شيعه معتقدند براى اثبات يك حكم شرعى ممكن است به چهار نوع دليل استناد كنيم: ١- كتاب ٢- سنّت معصومين عليهم السّلام ٣- اجماع ٤- عقل.
از نظر علماى شيعه لازم نيست براى اثبات يك حكم شرعى حتما آيه يا روايتى در دست داشته باشيم؛ بلكه مىتوان با استفاده از عقل و دليل عقلى معتبر نيز به حكمى از احكام شريعت اسلام دست يافت و ان را اثبات كرد. بنابراين، از نظر فقهى ارزش استناد به دليل عقلى براى اثبات ولايت فقيه به هيچ روى كمتر از ارزش استناد به ادلّه نقلى و آيات و روايات نيست. ما در اينجا ابتدا دو دليل عقلى و به دنبلا آن دو دليل نقلى را براى اثبات ولايت فقيه ذكر مىكنيم.