مردم سالارى دينى و نظريه ولايت فقيه - مصباح يزدي، محمد تقي - الصفحة ٧٥
دينى ارائه كرديم، مىتوان آن را در رويكردى تطبيقى مورد بحث قرار داد. در نگرش تطبيقى مىتوان به داورى نشست و امتياز هريك از دو نظريه را يادآور شد. در نمودار، سه محور براى مقايسه نظر قرار گرفته شده و براى هريك ابعادى مطرح گرديده است.
معيارهاى مقايسه/ ابعاد/ مردمسالارى دينى/ دموكراسى غربى مبانى و اصول/ مشروعيت،/ خواست خداوند،/ خواست مردم بر/ جايگاه اخلاق،/ آميختگى اخلاق با/ اساس نظريه قرارداد/ غايتمندى، مردمسالارى دينى،/ اجتماعى جدايى/ خاستگاه قانون،/ اصالت غايتمندى و/ اخلاق از سياست/ مردم، كثرتگرايى،/ نگرش غايى به/ اصالت علت فاعلى،/ آزادى، پديدهها، نفى خواست/ جايگاه ارزش،/ خداوند،/ مردم منشأ و علت/ شاخص دولت/ نقش درآمدى، تكوين، و/ كارآمدى اصالت،/ قدرت، تداوم حكومت اسلامى، كثرت گرايى، مكانيزم، روش/ ابزار و/ كثرت در وحدت، اصالت آزادى، تفكيك/ وسايل/ آزادى در چارچوب قانون،/ دموكراسى از ارزشها،/ تبليغات،/ ارزش مدارى،/ دولت رفاه، اصالت/ سابقه تاريخى/ دولت خدمتگزار، قدرت/ از هر ابزارى براى ساير ابعاد/ ضرورت استفاده از/ نيل به هدف تبليغات در/ ابزار مشروعيت/ خدمت به حاكميّت نفس/ براى نيل به هدف تبليغات/ امّاره، يونان، باستان/ در جهت هدايت صدر اسلام
نمودار شماره ٣: مقايسه مردمسالارى دينى با دمكراسى غربى