مردم سالارى دينى و نظريه ولايت فقيه - مصباح يزدي، محمد تقي - الصفحة ٥١
محسوب مىشود. در منطق دين، كسانى كه از جامعه كنارهگيرى مىكنند و صرفا به عبادت و رهبانيّت مىپردازند نكوهيده شدهاند: «لا رهبانيّة فى الاسلام».
ب) شورا و مشورت
دومين شيوه در مشاركت، مشورت است: (و شاورهم فى الأمر فإذا عزمت فتوكّل على اللّه).[١]
ج) النصيحة لائمة المسلمين
مسلمانان موظّفاند همواره خيرخواه پيشوايان خود باشند و در اين راه از ارائه پيشنهادها و انتقادهاى سازنده دريغ نورزند.
د) بيعت
مشاركت سياسى حاكى از رشد و بلوغ سياسى است. در نظام ولايت فقيه كه حاكميّت مكتب و فقاهت است، مقبوليت مردمى حاكى از رشد و بلوغ آنان است. در سايه مشاركت هوشيارانه است كه حاكميت الهى در جامعه بشرى گسترانده مىشود. دلالت امر زمانى قادر به رواج دين و معنويت در جامعه است كه مشاركت سياسى شهروندان در صحنه سياسى را همراه داشته باشد. مشاركت و مقبوليت مردم موجب بسط فقه در جامعه مىشود.
برابرى، اصل ديگر دمكراسى است كه اسلام درباره آن تأكيد زيادى دارد. امتياز شهروندان جامعه اسلامى بر يكديگر تنها به تقوا و پرهيزگارى است و رنگ و نژاد و
[١] - آل عمران( ٣)، ١٥٩.