پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٣٦ - بخش سوم برنامهريزى جهادى امام سجاد عليه السلام

حركت خود را در آن مقطع زمانى و از اين طريق انگيزه‌هاى پيدايش اين‌روند را بيان فرموده‌اند، چراكه دست نگه داشتن آن حضرت از مبارزه مسلحانه و رويارويى نظامى با حكومت اموى چنان‌كه عباد بصرى گمان كرده بود از روى ميل به زندگى و نعمت‌هاى دنيوى نبوده، بلكه به اين خاطر بوده است كه شرايط و امكانات لازم براى يك حركت نظامى پيروزمند موجود نبوده و در چنين شرايطى هرگونه اقدامى نه‌تنها هيچ خطرى را متوجه حكومت نمى‌كرد بلكه نتيجه‌اى كاملا برعكس داشت.

پس از فاجعه كربلا امام سجاد عليه السّلام و بانوان بزرگوار اهل بيت عليهم السّلام همچون حضرت زينب و ام كلثوم- سلام اللّه عليهما- مستقيما سياست پرده‌بردارى از چهره كريه بنى اميّه و آگاه نمودن مردم از مسئوليت تاريخى كه در برابر خدا و پيامبر داشتند را در پيش گرفتند، پرده‌هايى كه بنى اميّه بر چهره سياست زشت و خطرناك خود كشيده بودند.

از اينجا است كه به روشنى مى‌بينيم خطبه‌ها و كلمات امام سجاد عليه السّلام و بانوان اهل بيت عليهم السّلام در عراق يكپارچه افكار مردم را مورد خطاب قرار داده، توجه آن را به سهمناكى خطرى كه دامنگيرشان گشته و عمق جنايتى كه بنى اميّه در حق دين خداى متعال روا داشته بودند جلب مى‌نمودند.

در شام نقطه عطف كلمات امام سجاد عليه السّلام معرفى اسيران بود و اينكه آن‌ها خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله هستند، همچنين رسوا كردن حكومت اموى و برهنه‌كردن آن حكومت در برابر شاميان از پوشش دروغينى كه باعث گمراهى مردم شده بود.

امام سجاد عليه السّلام پيش از بازگشت به مدينه به اقداماتى در جهت برانگيختن فكر و بيدارى جهان اسلام و آگاه كردن مردم از بلايى كه بر سر رسالت اسلام‌