پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٨١ - نقش تاريخى صحيفه سجاديه

جوشان ادبيات هدفمند اسلامى بوده و در اين ميدان در حد نهج البلاغه مولا امير المؤمنين است.

١٠. امام زين العابدين عليه السّلام در ضمن دعاهاى خود در صحيفه كامله و ساير دعاهايى كه از ايشان نقل‌شده و بعدها در كتابى به نام «صحيفه جامعه» گرد آورى شده، برنامه كاملى از يك زندگى بى‌نظير انسانى را ارائه فرموده و از هيچ جنبه‌اى از آنچه امت اسلام براى چنين زندگى به آن نيازمند هستند فروگذار نكرده و با روش بى‌نظير و بلاغت بى‌همتاى خود راه‌حل مناسب را به مردم نموده است.

نقش تاريخى صحيفه سجاديه‌

گفتيم كه مسلمانان در عصر امام زين العابدين عليه السّلام جداى از مسائل سياسى و نظامى با دو خطر بزرگ مواجه بودند كه براى جلوگيرى از آن نياز به شروع عمليات بازدارنده بود:

١- اولين خطر برخاسته از گشوده شدن مرزهاى فرهنگى مسلمانان بر روى فرهنگ‌هاى بيگانه و عرف‌هاى تشريعى و اوضاع مختلف اجتماعى بود كه به ضرورت تعامل مسلمانان با ديگر ملت‌هايى كه دسته‌دسته به دين اسلام گرويده بودند ايجاد گرديده بود.

رفع اين معضل محتاج كار علمى وسيعى بود كه بر اصالت فكرى، و شخصيت ممتاز تشريعى كه از قرآن و سنت سرچشمه گرفته بود تأكيد كند، براى دست‌يابى به اين هدف ناچار مى‌بايست حركتى اجتهادى در عرصه فكر انجام شده، افق‌هاى ذهنى مسلمانان در اين چارچوب گشوده گردد تا با جانى كوشا، بينا، پى‌گير و باهوش كه قابليت استنباط مسائل خلق الساعه مورد نياز