پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٠٨ - بخش نخست از ميراث امام سجاد عليه السلام

دوران‌هاى مختلف ائمه عليهم السّلام را به بوته امتحانات علمى اندازند كه همه اين امتحان‌ها در تاريخ اسلام ثبت شده و منابع معتبر تاريخى آن‌ها را نقل كرده‌اند و پيروزى هميشگى ائمه عليهم السّلام در اين امتحانات جاى هيچ شكى باقى نمى‌گذارد كه آن بزرگواران سزاوارترين اشخاص براى رهبرى الهى امت بودند، چراكه مرجعيت علمى خود را در زمينه‌هاى مختلف به روشنى براى همه مردم و كسانى كه براى آگاهى از ميزان دانش آنان دست به امتحان آن‌ها مى‌زدند به اثبات رسانده بودند.

در روايات شريف آمده است كه مؤمن با نور خدا مى‌بيند كه مضمون آيه شريف: وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ يُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ؛ و از خدا پروا كنيد، و خدا [بدين‌گونه‌] به شما آموزش مى‌دهد[١] پس آنچه كه شيعه اماميه به آن معتقد است بعيد به نظر نمى‌رسد كه به امامانشان از جانب خدا الهام مى‌شود و خداوند دانش را به آن‌ها القا كرده و پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله دانش، ادب و كمال خود را براى آنان به ميراث نهاده، و آنان اهل بيت عليهم السّلام وحى و رسالت بوده و براى به ارث بردن علم و كمال ربانى كه در وجود مقدس پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله تبلور يافته بود از هركس ديگرى سزاوارتر مى‌باشند و هم آنانند كه پيامبر اكرم كه به نص قرآن مجيد: وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى‌ إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى‌»؛ و از سر هوس سخن نمى‌گويد اين سخن بجز وحيى كه وحى مى‌شود نيست‌[٢] به فرمان خدا براى تصدى مسئوليت مهم و عظيم رهبرى جامعه تعيينشان فرموده است.

نگاهى به تعداد دانشمندانى كه نزد ائمه عليهم السّلام شاگردى كرده‌اند و مقدارى از معارف آن بزرگواران را روايت نموده‌اند بهترين شاهد بر گستردگى علوم و

[١] . بقرة/ ٢٨٢.

[٢] . نجم/ ٣- ٤.