بنا بر اين، مقابلۀ حديث‌گرايان قم، با آرا و انديشه‌هاي وي مي‌تواند نشاني از گرايش يونس، به مسائل عقلي باشد. افزون بر آن، نگارش كتاب اختلاف الحديث و علل الحديث از سوي يونس بن عبدالرحمان، مي‌تواند حاكي از مبارزه علمي او با قشري‌نگري قمّيان و پذيرش احاديث صحيح و سقيم از سوي
آنان باشد.

از نشانه‌هاي عظمت شخصيت علمي يونس بن عبد الرحمان، كتاب‌ها و تصنيفاتي است كه از او به جاي مانده است؛ به طوري كه فضل بن شاذان، درباره او بر اين باور است كه بالغ بر يك هزار كتاب در ردّ مخالفان شيعه، تأليف كرده است.[٩٦] اگرچه اين رأي، اندكي مبالغه‌آميز به نظر مي‌رسد، امّا به هر روي، از تلاش گسترده اين محدّث بزرگ در عرصه فقه و حديث حكايت دارد. برخي از آثار او عبارت‌اند از: كتاب الشرايع، كتاب السهو، الأدب، الزكاة، جوامع الآثار، فضل القرآن، كتاب النكاح، الحدود، الصلوة، العلل الكبير، اختلاف الحديث، الردّ علي الغلات، كتاب يوم و ليلة.[٩٧]

درباره كتاب اخير، ابوهاشم جعفري (از ياران برجسته امامان)، مي‌گويد:

كتاب يوم و ليلة يونس بن عبد الرحمان را نزد امام عسكري٧ بردم. حضرت به دقّت در تمام كتاب نگاه كرد و تا آخر آن را ورق زد و فرمود: «آنچه در اين كتاب است، دين من و دين پدرانم است؛ تمام اين كتاب، حقّ و حقيقت است».[٩٨]

از جمله آثار ديگر او، افزون بر جامع ياد شده، جوامع ديگري نظير جامع الآثار و جامع الصغير است. البته چنان كه كلبرگ يادآور شده، ظاهراً شرح حال نويسان، الجامع الصغير را در زمرۀ آثار يونس ياد نكرده‌اند؛[٩٩] مگر آن كه اين كتاب را جزئي از جامع‌الآثار چهار جزئي‌اي كه ابوغالب زراري از آن ياد كرده، بدانيم.[١٠٠]

١٣. كتب ثلاثين يا الفقه المكمّل،[١٠١] صفوان بن يحيي (م ٢١٠ ق). او از اصحاب امام كاظم و امام رضا و امام جواد: بوده و نجاشي، او را با عباراتي نظير «ثقة ثقة» و«عين» ستوده است.[١٠٢] او را همين فخر بس كه امام جواد٧ در توصيف او فرمود:

رحم الله‌ اسماعيل بن الخطاب و رحم الله‌ صفوان، فإنّهما من حزب آبائي و من كان حزبنا أدخله الله‌ الجنّة.[١٠٣]

[٩٥]. ر.ك: «مناظرات مذهبي شيعه»، مقالات فارسي، ش ٤٩ كنگره جهاني هزاره شيخ مفيد.

[٩٦]. اختيار معرفة الرجال، ج٢، ص٧٨٠.

[٩٧]. رجال النجاشي، ص٤٤٧؛ معجم رجال الحديث، ج٢١، ص٢١٠.

[٩٨]. اختيار معرفة الرجال، ج٢، ص٧٨٠.

[٩٩]. كتاب‌خانه ابن طاووس، ص٣٢٨.

[١٠٠]. رسالة في آل أعين، ص٥٨.

[١٠١]. الذريعة، ج١٦، ص٢٩٨.

[١٠٢]. رجال النجاشي، ص١٩٧.

[١٠٣]. اختيار معرفة الرجال، ج٢، ص٧٩٢.