علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١١٢ - عیسی در روایات الکافی در مقایسه با عیسی در مسیحیت
تنها خواری را در پی ندارد، بلکه خداوند آن را سبب علو و رفعت مقام و مرتبت برای شخص متواضع ميگرداند.[٦٧٣] به عکس، عُجب و خودبزرگبینی باعث انحطاط و سقوط انسان از پلکان ترقی و پیشرفت ميشود؛ چنان که آمده است یکی از حواریون حضرت عیسی٧ تا زمانی که بر ایمان و یقین بود، به حدی رسید که همچون عیسی٧ ميتوانست بر روی آب راه برود، اما همین که در لحظهای دچار عجب شد و خود را در جایگاه کسی چون عیسی دید، از جایگاه معنویاش سقوط کرد و به زیر آب فرو رفت.[٦٧٤]
تاریخ مسیحیت نشان ميدهد که آموزة فروتنی، بویژه فروتنی کسانی که به ظاهر در مقامی بالا هستند، نسبت به کسانی که به ظاهر در مقامی پایینتر هستند، در گسترش مسیحیت نقشی بسزا داشته است. نامههای رسولان حضرت عیسی به مسیحیان تحت ستم، مملو از روح تواضع و افتخار به خدمتگزاری برای آنهاست. تاریخ اسلام نیز گویای برخورد متفاوت دو پادشاه نسبت به نمایندگان رسول خداست: پادشاه مغرور ساسانی ـ که نامه پیامبر گرامی اسلام را پاره کرد و در صدد تحقیر نمایندگان آن حضرت برآمد ـ و پادشاه مسیحی حبشه ـ که با جعفر بن ابی طالب و گروه همراه وی برخوردی از سر تواضع و فروتنی داشت ـ . در الکافی روایتی از امام صادق٧ نقل شده که در آن منش فروتنانة نجاشی در برابر هیأت اعزامی پیامبر اکرم٦ را چنین گزارش کرده است:
وقتی جعفر بر نجاشی وارد شد، دید که او لباسی ساده پوشیده و بر زمین نشسته است. وقتی علت را جویا شد، نجاشی گفت: عیسی٧ به ما آموخته است که نعمت خدا را با تواضع اظهار نمایید. وقتی اصحاب، این منش پادشاه حبشه را به پیامبر اسلام٦ گزارش کردند، آن حضرت فرمود: «صدقه باعث افزایش نعمت ميشود. پس صدقه بدهید تا خداوند بر داراییتان بیفزاید. فروتنی باعث رفعت مقام ميشود. پس فروتنی ورزید تا خداوند شما را بالا برد. و عفو سبب عزّت است. پس عفو کنید تا خداوند شما را عزیز کند».[٦٧٥]
تاریخ ادیان ابراهیمی شاهد بازتابهای بسیار جالبی از دو نمونه از برخورد علما و صاحب منصبان دینی است؛ برخورد کسانی که به نام یهود و پیروی از حضرت موسی، در عمل، نعمتهای الهی را
به کفران تبدیل کردند و به جای تواضع در برابر بندگان خدا، برتری و علوّ خود را به عنوان قوم برتر به رخ انسانها كشيدند. تاریخ شاهد است که چگونه دین موسی با همه بزرگیاش با این عمل و اندیشه نابجای علمای دینی یهود، طرفدارانش را از دست داد، در مقابل، دین عیسی با آموزة تواضع به چه رفعتی دست یافت.
قرآن کریم یادآور ميشود که به خاطر اخلاق عظیم پیامبر است که مردم پروانهوار به گرد شمع وجود آن حضرت جمع شدهاند.[٦٧٦] قرآن در سوره قلم پیامبر٦ را دارای صفات اخلاقی بس عظیم توصیف ميکند و در سوره توبه ميگوید که پیامبر به خاطر رنجی که مردم ميبردند، بسیار آزرده خاطر ميشد و
[٦٧٣]. همان، ج٢، ص١٧٧.
[٦٧٤]. همان، ج٢، ص٤٢٩.
[٦٧٥]. همان، ج٢، ص١٧٧.
[٦٧٦]. Gفَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الأَمْرِF؛ پس به [بركت] رحمت الهى با آنان نرمخو [و پرمهر] شدى و اگر تندخو و سختدل بودى قطعاً از پيرامون تو پراكنده مىشدند پس از آنان درگذر و برايشان آمرزش بخواه و در كار[ها] با آنان مشورت كن. (سورة آل عمران، آية ١٥٩)