ناگفته پیداست که مواردی از قبیل آنچه در فوق مورد اشاره قرار گرفت، یکی از راه‌های
نفوذ زبان فارسی در عربی است که از قرار، تاکنون مورد توجه پژوهندگان عرصه ادبیات قرار
نگرفته است.

راویان ایرانی

شماری از احادیث الکافی به راویان ایرانی یا ایرانی‌تباری تکیه دارد که اگر نه خود نومسلمان، لااقل اجدادشان زرتشتی بوده‌اند. شاید پس‌زمینه‌های فکری و پیوندهای روزمره این راویان با خويشان و ایرانیان زرتشتی، سبب‌ساز طرح بسیاری از پرسش‌ها درباره مجوس بوده باشد. نیز، چه بسا که با تامل در متن احادیث ضعیف، بتوان به تأثیرات احتمالی راویان نومسلمان در خلق آنها پی برد. نام برخی از راویان مذکور از این قرار است:

«علی بن محمد قاسانی»، «لوح بن شعیب نیشابوری»، «علی بن محمد هرمزانی»، «علی بن مهزیار»، «عبیدالله بن دهقان بن درست»، «زکریا بن آدم»، «ابراهیم بن محمد همدانی»، «احمد بن اسحاق رازی»، «علی بن محمد بن بندار»، «عمار سیستانی»، «مرزبان»، «فتح بن یزید جرجانی»، «سلیمان الدیلمی»، «ابوالحسن الاصبانی»، «محمد بن ولید کرمانی»، «محمد بن مخلد الاهوازی» و «عثمان الاصبهانی».[٧٦٢]

موارد دیگر

در الکافی احادیث پراکنده دیگری هم وجود دارد که با بررسی و تحلیل هر یک در کنار شواهد دیگر، می‌توان به نتایج ارزش‌مندی دست یافت:

١. شطرنج

سئل عن الشطرنج فقال: دعوا المجوسیة لأهلها لعنها الله.[٧٦٣]

٢. شرب خمر

قضی امیرالمؤمنین٧ أن یجلد الیهودی و النصرانی فی الخمر و النبیذ المسکر ثمانین جلدة و .. کذلك المجوسی و لم یعرّض لهم إذا شربوها فی منازلهم و کنائسهم.[٧٦٤]

[٧٦٢]. (رک: ج٥، ص٢١٠ و ٢١١ و ٢٧٠ و٢٧١ و ٣٢٨ و ٣٣٠ و ٣٩٩ و ٢٣٨؛ ج٦، ص٢٣٨ و ٢٥٨ و ٣٠٧ و٣٣٠ و ٣٣٦ و ٥٠٩ و ٥١٦ و ٥٥٠ و ٥٥١)

[٧٦٣]. (ج٦، ص٤٣٧)

[٧٦٤]. (ج٧، ص٢٣٩)