بر کسی پوشیده نیست که در شیعه نیز کسانی بوده و هستند که چنین اندیشه‌هایی را دربارة‌ برخی از امامان مطرح کرده‌اند که در بین عموم شیعه به غلات شهرت یافته‌اند. ائمه اطهار همواره مردم را از اندیشه‌های غلات پرهیز داده‌اند. در قرآن کریم به مسیحیان هشدار داده شده است که در دینشان غلوّ نکنند. همه مي‌دانند که مصداق بارز غلوّ در مسیحیت، اندیشة الوهیت دربارة حضرت عیسی٧ است. مشابه همین اندیشه در بین برخی غلات شیعه نیز در مورد ائمة اطهار، بویژه حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب به وجود آمده و رواج یافته است. در کتاب الکافی روایتی آمده که ضمن اشاره به پیش‌بینی این امر از جانب پیامبر اکرم٦، بر نکتة ظریف دیگری نیز توجه داده شده و آن اهمیت جایگاه حضرت علی٧ است. در این روایت آمده است که روزی پیامبر اکرم در جلسه‌ای نشسته بودند که حضرت علی٧ نیز وارد شدند. پیامبر اکرم فرمودند: تو با عیسی بن مریم شباهت‌هایی داری؛ اگر خوف آن نداشتم که گروه‌هایی از امّتم دربارۀ تو چیزی بگویند که نصارا در مورد حضرت عیسی گفتند، دربارۀ تو چیزی مي‌گفتم که وقتی از میان مردم مي‌گذشتی، خاک پای تو را بر مي‌داشتند و به آن برکت مي‌ورزیدند. عده‌ای از این حرف ناراحت شدند و پیش خود گفتند که او برای پسر عموی خود به کمتر از عیسی راضی نمي‌شود که مَثَل بزند. در این باره بود که خداوند این آیات را نازل کرد:

Gوَلَمـَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا إِذَا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصِدُّونَ. وَقَالُوا أَآلِهَتُنَا خَيْرٌ أَمْ هُوَ مَا ضَرَبُوهُ لَكَ إِلَّا جَدَلًا بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ. إِنْ هُوَ إِلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَجَعَلْنَاهُ مَثَلًا لِّبَنِي إِسْرَائِيلَ. وَلَوْ نَشَاء لَجَعَلْنَا مِنكُم مَّلَائِكَةً فِي الْأَرْضِ يَخْلُفُونَF.[٧٠٤]

در این مورد بود که حارث بن عمرو فهری گفت:

اللَّهُمَّ إِن كَانَ هَذَا هُوَ الْحـَقَّ مِنْ عِندِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةً مِّنَ السَّمَاءِ أَوِ ائْتِنَا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ.[٧٠٥]

یعنی این آیه سخن حارث را برای پیامبر بازگو کرد و سپس این آیات نازل شد:

Gوَمَا كَانَ اللهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنتَ فِيهِمْ وَمَا كَانَ اللهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ[٧٠٦]F.[٧٠٧]

این روایت گویای این امر است که برائت از عقاید غلوّ آمیز، مستلزم سلب فضایل و کمالات معنوی از بزرگان دینی نیست. اولیای الهی خواه در مسیحیت و خواه در اسلام در عین بندگی خداوند به اذن پروردگار دارای ولایت الهی هستند که پیروانشان را به امر الهی هدایت مي‌کنند.

حضرت عیسی و پیشگویی در مورد آخرین پیامبر

مطابق سنت مسیحی، پیامبران عهد قدیم غیر از هدایت مردم، رسالت دیگری نیز بر دوش داشته‌اند که پیشگویی ظهور حضرت عیسی و ورود بشر به دوره عهد جدید با خداوند بوده است. از این رو، نزد

[٧٠٤]. سورة زخرف، آية ٥٧-٦٠.

[٧٠٥]. سورة انفال، آية ٣٢.

[٧٠٦]. سورة انفال، آية ٣٣.

[٧٠٧]. الکافی، ج٨، ص٨٠.