وجهي براي اين‌كه علامه وی را در ميان افراد مورد جرح آورده است، نمي‌بينم، جز اين‌كه از سوي دوانيقي منصب قضا را پذيرفت و اين چيزي نيست كه موجب جرح گردد.[٧٩٠]

دو. شرح و تفسير متن

١. واژه شناسی و معناشناسی

شارح در تبيين معناي حديث، واژگان دشوار يا مبهم حديث را با مراجعه به معاجم معتبر لغوي توضيح داده است. برخي از معاجمي كه او به آنها مراجعه نموده، عبارت‌اند از: صحاح جوهري،[٧٩١]و[٧٩٢]المغرب مطرزي[٧٩٣] و تاج المصادر.[٧٩٤]

٢. معناشناسي در شرح حديث «جنود عقل و جهل»

براي تبیین معناشناسی در شرح ملا صالح به نمونه‌های زیر اشاره می‌گردد:

الف. نحوة معناشناسي واژگان خير و شر

ملا صالح در توضيح عبارت «افعلوا الخير و لاتحقروا منه شيئاً لأن صغيره كبير و قليله كثير وجعل ضده الشر و هو وزير الجهل»، دو معنا از خير و شر استنباط نموده است:

١. خير و شر به عنوان دو مفهوم كلي: شارح، «خير» را مفهومي كلي مي‌شمرد كه تمامي مصالح تحت آن مندرج است. او همچنين، در توضيح عبارت «و جعل ضده الشر و هو وزير الجهل»، جهل را مفهومي كلي مي‌داند كه تمامي زشتي‌ها تحت آن مندرج است. او در تأييد اين مطالب به سخن اميرالمؤمنين٧ استناد مي‌كند: «الشر جامع لمساوي العيوب».[٧٩٥]

٢. نورانيت و ظلمت عقل: شارح، همچنين احتمال معناي ديگري را مطرح نموده است. او مي‌نويسد:

ممكن است، مراد از خير نورانيت عقل باشد؛ زيرا افعالي كه از عقل يا به واسطه آن صادر مي‌گردد، به درستي مي‌انجامد.از اين‌رو، در راهنمايي محاسن و مصالح وزير است. و نيز [ممكن است] مراد از شر، ظلمت جهل باشد؛ زيرا آثار و افعالي كه به واسطه آن صادر مي‌شود، به خطا مي‌انجامد. از اين‌رو، در راهنمايي به مفاسد و زشتي‌ها وزير جهل است.[٧٩٦]

[٧٩٠]. شرح الکافی، ج٢، ص١٥٤.

[٧٩١]. همان، ج١، ص٩٠.

[٧٩٢]. همان، ج٢، ص٦٤ و ٢١٣ و... .

[٧٩٣]. همان، ج١، ص٩٠، ١٧٦، ٢٣٣، ٢٤٧ و... .

[٧٩٤]. همان، ج٢، ص٦٤ و... .

[٧٩٥]. الکافی، ج١، ص١٨؛ شرح الکافی، ج١، ص٢٧٧.

[٧٩٦]. شرح الکافی، ج١، ص٢٧٧.