در قرآن کریم از حضرت عیسی٧ به عنوان پیامبر بزرگ الهی یاد شده و بارها بر تأیید او توسط روح القدس تأکید شده و حتی قرآن، به صراحت، او را کلمه و روحی از جانب خداوند خوانده است. در روایات اسلامی نیز از آن حضرت با عنوان «روح الله» یاد مي‌شود. با این حال، عیسای قرآنی بنده‌ای متواضع است که خداوند به او نعمتی ویژه عطا کرده است. کتب روایی، ضمن یادکرد از آیین مسیحیت با نام «نصرانیت» و از مسیحیان با عنوان «نصارا»، به تبیین جزئیات بیشتری از شخصیت، اعمال و سخنان حضرت عیسی پرداخته‌اند. مسیحیان، ضمن هم‌اندیشی با پاره‌ای از محتویات قرآن و حدیث دربارة حضرت عیسی، با پاره‌ای دیگر از این گزارش‌ها سخت مخالف هستند. در واقع، الهیات مسیحی چهره‌ای کاملاً استثنایی به حضرت عیسی٧ داده تا جایی که حتی چهره الهیات را نیز دگرگون کرده و آن را از خدامحوری به مسیح محوری مبدل ساخته است.

مسیحیان نوعاً آموزه‌های قرآن و احادیث اسلامی را دربارة حضرت عیسی٧، گزارش‌های افسانه‌ای مي‌دانند که بهره‌ای از واقعیت ندارند. از این رو، در این مقاله کوشیده‌ایم تا این مسأله را به بررسی بگذاریم.

نویسنده، ضمن عرضة پاسخی نقضی به این ادعاها، ضمن گزارش اهم محتویات کتاب الکافی دربارة‌ حضرت عیسی٧ و نیز مقایسة آن با دیدگاه‌های رایج مسیحیت، به این نتیجه رسیده که گفتمان اسلام دربارة حضرت عیسی٧، در مقایسه با گفتمان مسیحیت، بیشتر بر واقعیات تاریخی و نیز الهیات عقلانی متکی است. این گفتمان، امروزه از سوی برخی اندیشمندان مسیحی، مانند جان هیک نیز مورد استقبال قرار گرفته است.

کلید واژه‌ها: عیسی، مسیح، عیسی در روایات، عیسی در قرآن، عیسی در مسیحیت،
الهیات مسیحی.

طرح مسأله

جهان از آغازین روزهای حیات مسیحیت تا کنون شاهد عقاید گوناگون و گاه متناقض دربارة اولین شخصیت این آیین، یعنی حضرت عیسی مسیح٧ بوده است. نه تنها مسلمانان و یهودیان، به عنوان

[٦٣٨] دانشیار دانشگاه قم.