منطق دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ١٦ - باز نمودن كلى ذاتى و عرضى

حيوان نكرد،- كه: مردم خود حيوانست. و چهار خود شمارست. و سياهى خود گونه است‌ [١]. و اين نه چنان است كه‌ [٢] سپيدى مردم را، كى‌ [٣] چيزى بود كه مردم را سپيد كند- اندر طبع وى، و بيرون از طبع وى؛ و نه چنانست‌ [٤] كه هستى مر [٥] مردم را، كى چيزى بايد كه مردم را هستى دهد.

پس هر معنيى‌ [٦] كه اين سه حكم و را بود [٧]، وى ذاتى بود. و هر چه ازين حكمها يك حكم و را نبود وى‌ [٨] عرضى بود.

و عرضى‌ [٩] بود كه نشايد كه هرگز [١٠] برخيزد از چيز، و نه نيز بوهم؛ چنان كه از هزار جفتى‌ [١١] و چنان كه از مثلث بودن سه زاويه او هم چند [١٢]

[١] - بى: است- د.

[٢] - بى: كه- ن،- چنين است كه- ه- ط- كب- آ.

[٣] - بى: كه- د- آ،- زيرا كه- ن.

[٤] - و همچنين نه- الخ- ن،- و نه چنان نست- ق.

[٥] - بى: مر- آ- ك- ن.

[٦] - معنى- د- آ- ن.

[٧] - بودى- د،- او را اين سه حكم باشد- ن.

[٨] - بى: وى- ه- ط- آ،- او را يكى ازين حكمها نباشد- ن.

[٩] - عرض- آ.

[١٠] - كه هرگز كه- ه- ط،- كه هر كه- د.

[١١] - هزار جفت- ن،- چهار جفتى- كب- ظ.

[١٢] - بى: او- د،- سه زاويه و الخ- ه،- سه زاويه از وى الخ- كب،- سه زاويه و همچنين- ط،- سه زاويه و هم چند- آ،- سه زاويه او همچون الخ- ن.