منطق دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٤٠ - پيدا كردن قضيه حملى و ايجاب و سلب و كليت و جزويت و آنچه اندر خور اين بود

و لفظ پيداگر چندى را [١] سور خوانند.

و محصوره چهار گونه است.

يكى آنست كه‌ [٢] حكم بر همه كرده بود: باثبات، چنان- كه گوئى هر چه مردم بود، حيوان بود. يا گوئى هر مردمى‌ [٣] حيوانست، و اين را كلى موجب خوانند، و سور وى لفظ هر چه و هر بود.

و ديگر [٤] آنست- كه حكم بر همه كرده باشند- بسلب- و نفى، [٥] چنان- كه گوئى: هيچ‌ [٦] مردم جاويدانه نيست‌ [٧]، و اين را كلى سالب‌ [٨] خوانند.

و سور وى لفظ هيچ بود.

و سيوم آنست- كه: حكم بر برخى كرده باشند [٩] باثبات- و هستى؛ [١٠] چنان كه گوئى: برخى مردم دبيرست، و اين را جزوى موجب‌ [١١] خوانند

[١] - پيدا كن الخ- كب،- و آنچه دلالت كند چندى را- ط،- و لفظ پيداكننده را ن،- و لفظ پيدا كن چندى- د،- خوانند ... و اگر چندى را- آ.

[٢] - بى: آنست كه- كب،- است اول آنكه- ن.

[٣] - هر مردم- كب،- هر مردى- د،- هر چه مردم بود- ن.

[٤] - و دويم- ه،- و ديگر دويم- ل،- دوم كب- د.

[٥] - نفى و دوّم- ق.

[٦] - همه- د.

[٧] - بى: نيست- ك،- هيچ مردم جاودانه الخ- ل- ن،- همه مردم جاودانه الخ- د.

[٨] - بى: كلى- ن،- كلى سالبه- د.

[٩] - باشد- آ.

[١٠] - بى: و هستى- ه.

[١١] - موجبه- د،- موجب جزئى- ن.